Thuở xưa, có một dòng sông lớn bắt nguồn từ miền núi rồi chảy dài ra tận biển khơi.
Có những đoạn nước sông cuộn trào dữ dội, tung bọt trắng xóa giữa ghềnh đá. Nhưng cũng có những khúc sông lững lờ, mềm mại như dải lụa xanh thẫm uốn quanh rừng cây và thung lũng.
Dọc theo dòng sông ấy là nơi sinh sống của biết bao loài chim muông.
Trong số đó, chim Diệc và chim Ruồi là đôi bạn thân thiết, dù chúng khác nhau gần như mọi thứ.
Chim Ruồi nhỏ xíu, bộ lông óng ánh đủ sắc màu, lúc nào cũng nhanh nhẹn và vui vẻ. Nó thích bay nhảy khắp nơi, lúc thì lao vun vút bắt những con cá bạc nhỏ dưới mặt nước, lúc lại lượn quanh những đóa hoa để hút mật ngọt, rồi đuổi theo bướm vàng dưới nắng.
Còn chim Diệc thì to lớn, chậm rãi và trầm lặng.
Nó thường đứng hàng giờ bên mép nước, bất động như một chiếc bóng, suy tư nhìn dòng sông trôi. Rồi bất chợt, nó cúi phắt chiếc cổ dài xuống và bắt gọn một con cá trong chiếc mỏ lớn.
Mùa hè năm ấy nóng khủng khiếp.
Nhiều tuần liền trời không mưa.
Dòng sông bắt đầu cạn dần. Hai bên bờ, bùn đất khô nứt thành từng mảng lớn. Cá trong sông cũng ngày một ít đi.
Một hôm, chim Ruồi bay tới nói với bạn:
— Tôi e rằng dòng sông này không còn đủ cá cho cả hai chúng ta nữa. Chúng mình phải thi xem ai xứng đáng có số cá còn lại thôi.
Chim Diệc im lặng suy nghĩ hồi lâu rồi chậm rãi đáp:
— Vậy chúng ta hãy thi bay tới thân cây cao bên thác nước cuối sông nhé. Cuộc đua sẽ kéo dài suốt cả ngày.
Hai con chim đồng ý.
Ai tới nơi trước khi mặt trời lặn sẽ được quyền sở hữu toàn bộ cá trên sông.
Chim Ruồi vô cùng phấn khích.
Nó nghĩ thầm:
“Mình nhỏ bé nhưng nhanh hơn chị Diệc gấp trăm lần. Chuyện này dễ như chơi!”
Tin về cuộc thi nhanh chóng lan khắp dòng sông.
Sáng hôm sau, khi mặt trời còn chưa ló dạng, muông thú đã kéo tới đông nghịt để xem cuộc đua.
Chim Diệc đứng trên tảng đá giữa dòng sông, lặng lẽ dang rộng đôi cánh lớn.
Còn chim Ruồi thì nóng lòng tới mức cứ bay qua bay lại liên tục vì không thể đứng yên.
Rồi tia nắng đầu tiên chạm xuống mặt nước.
Hai chú chim lập tức tung cánh lên trời.
Chim Diệc bay chậm nhưng đều đặn. Đôi cánh lớn vỗ nhịp nhàng, chiếc cổ dài vươn thẳng về phía trước.
Trong khi đó, chim Ruồi lao đi vun vút như một mũi tên xanh lấp lánh dưới nắng mai.
Nó nhanh chóng vượt xa chim Diệc rồi quay đầu cười lớn:
— Chị phải bay nhanh hơn nữa chứ, chị Diệc ơi!
Quả thật, chim Ruồi khởi đầu vô cùng xuất sắc.
Chỉ một lát sau, nó đã bỏ xa đối thủ đến mức chẳng còn nhìn rõ nữa.
Khi mặt trời lên cao, chim Ruồi ngoái đầu nhìn lại rồi bật cười thích thú:
— Chị Diệc già chắc còn ở tít phía sau thôi. Mình nghỉ một chút cũng chẳng sao.
Nó sà xuống bờ sông, nơi những bông dâm bụt đỏ rực đang nở đầy.
Mật hoa thơm ngọt quá đỗi.
Chim Ruồi bay từ bông này sang bông khác, say mê thưởng thức mà quên cả thời gian.
Còn chim Diệc vẫn lặng lẽ bay.
Nó không dừng lại, cũng không ngoái đầu nhìn sau.
Chỉ cần đều đặn vỗ cánh và tiến về phía trước.
Một lúc sau, chim Diệc bay ngang qua bụi hoa và nhìn thấy chim Ruồi vẫn đang vui vẻ hút mật.
Nó chỉ mỉm cười rồi tiếp tục cuộc hành trình.
Khi nhận ra mình bị vượt qua, chim Ruồi hoảng hốt lao vọt lên trời.
Chỉ trong chốc lát, nó đã vượt mặt chim Diệc thêm lần nữa.
Nhưng rồi…
Một đàn bướm vàng xinh đẹp bay ngang qua.
Thế là chim Ruồi lại quên mất cuộc đua.
Nó lao theo đàn bướm, xoay vòng nhảy múa giữa ánh nắng, cười vang đầy thích thú.
Cứ như vậy suốt cả ngày.
Lúc thì chim Ruồi dẫn trước rất xa.
Rồi chỉ vì một bông hoa đẹp, một đàn bướm hay một trò vui nào đó, nó lại dừng lại chơi đùa.
Và mỗi lần như thế, chim Diệc đều lặng lẽ bay qua.
Mặt trời dần ngả về phía tây.
Bóng cây bên sông kéo dài trên mặt nước.
Lúc này, chim Ruồi đã bắt đầu thấy mỏi cánh.
Nó ngoái nhìn phía sau nhưng chẳng thấy chim Diệc đâu.
Thế là nó yên tâm nghĩ:
“Chắc chị ấy tụt xa lắm rồi. Nghỉ thêm chút nữa cũng không sao.”
Nó đậu xuống một cành liễu ven sông.
Bụng đầy mật hoa ngọt khiến nó thấy buồn ngủ.
Chẳng mấy chốc, chim Ruồi lim dim thiếp đi trong gió chiều.
Trong lúc đó, chim Diệc vẫn bền bỉ bay qua bên dưới.
Đôi cánh lớn của nó vẫn vỗ đều đặn như từ sáng sớm.
Khi mặt trời sắp lặn sau núi, một làn gió nhẹ thổi qua khiến chim Ruồi tỉnh giấc.
Nó giật mình bật dậy.
— Ôi trời! Phải kết thúc cuộc đua thôi!
Nó lao vút lên không trung như tia chớp, phóng thật nhanh qua khúc sông cuối cùng.
Chỉ còn một đoạn nữa là tới thân cây bên thác nước.
Nhưng ngay khi vừa bay qua khúc quanh cuối cùng…
Chim Ruồi bỗng chết lặng.
Trên ngọn cây cao, chim Diệc đã đứng đó từ lúc nào.
Nó bình thản xếp đôi cánh lại và nhìn xuống bạn mình.
Rồi chim Diệc chậm rãi lên tiếng:
— Chào buổi tối, bạn tôi. Sao cậu tới muộn thế?
Từ ngày hôm đó, chim Diệc sở hữu toàn bộ số cá còn lại trên dòng sông.
Còn chim Ruồi…
Nó chỉ còn được uống mật hoa nơi những bụi cây ven bờ mà thôi.
