Một hôm, chú tiểu trông thấy sư cụ đang ăn thịt chó. Chú giả vờ không biết, hỏi sư cụ:

– Bạch cụ, người dùng bữa ạ?

Sư cụ đáp:

– Mô phật, ta đang dùng bữa.

Chú tiểu hỏi tiếp:

– Bạch cụ, người dùng bữa với món gì đó ạ?

Sư cụ thản nhiên như không, đáp:

– Đậu phụ.

Đúng lúc đó có tiếng chó cắn nhau ngoài cổng. Sư phụ hỏi chú tiểu:

– Có chuyện gì mà ầm ĩ ngoài cổng chùa thế?

Chú tiểu cũng tản nhiên như không, đáp:

– Bạch cụ, đậu phụ làng cắn đậu phụ chùa ạ.

The post Đậu phụ làng cắn đậu phụ chùa appeared first on Tích Xưa.

– Để tôi giấu cày vào bụi cây kia đã!

Về nhà vợ bác trách:

– Đi giấu cày mà la lên như thế, kẻ trộm nó nghe được, nó lấy đi thì sao?

Cơm nước xong, bác chạy một mạch ra ruộng, đến chỗ giấu cày thì hỡi ôi, cái cày đã biến đi đâu mất. Bác vội quay về nhà, nhìn trước nhìn sau, thấy không có người, bác mới ghé vào tai vợ thầm thì:

– Chúng nó lấy mất cái cày rồi!

The post Giấu cày appeared first on Tích Xưa.

– Mày đã cắp sách đi học, hẳn phải biết đối, bây giờ tao ra một vế, nếu mày đối được thì có thưởng, mà không đối được thì tao sẽ đánh đòn vì tội vô lễ nghe chưa.

Thằng bé nhơn nhơn gật đầu. Quan bèn đọc:

– Quan huyện Thạch sang bến đò Thạch.

Thằng bé gãi đầu gãi tai:

– Bẩm quan… có cho phép thì con mới dám nói!

Quan giục:

– Cứ đối xem!

Thằng bé bây giờ mới mạnh bạo đọc:

– Con chó vàng ăn cục cứt vàng.

Quan huyện giận tím tái cả mặt vì bị ví với chó, nhưng đã trót hứa trước mặt nhiều người ở quanh bến đò rồi vẫn buộc phải rút tiền thưởng cho thằng bé học trò.

The post Quan đối với chó appeared first on Tích Xưa.

Kẻ đưa kế này, người bày mưu nọ, quan đều thấy không ổn. Bỗng một viên quân sư, vốn dòng râu quặp, tiến lại tâu rằng:

– Trước mặt, địch quân như gió bão, sau lưng phu quân như nước lũ. Song lọt vào tay giặc không nguy bằng lọt vào tay phu nhân. Chỉ có nước tướng quân hàng giặc, để thoát khỏi tay phu nhân là hay hơn cả.

Quan vỗ đùi khen:

– Diệu kế! Tuyệt diệu kế!”

The post Diệu kế appeared first on Tích Xưa.

Người qua đường lấy làm lạ hỏi:

– Sao anh không cưỡi lên ngựa mà chạy cho mau?

Chú lính lệ trả lời:

– Khéo cho anh! Bốn cẳng lại nhanh hơn sáu cẳng được à!

Chú giải 

[1] Thầy cai: tức cai tổng (chánh tổng), là người đứng đầu bộ máy chính quyền một tổng thời phong kiến.

[2] Lính lệ: còn gọi lính hầu, người lính chuyên hầu hạ quan lại thời phong kiến, thực dân.

The post Bốn cẳng và sáu cẳng appeared first on Tích Xưa.

– Ở nhà, có ai hỏi, thì bảo bố đi chơi vắng nhé!

Sợ con mải chơi quên mất, ông ta lại cẩn thận lấy bút viết vào giấy, rồi bảo:

– Có ai hỏi, thì con cứ đưa cái giấy này.

Con cầm giấy bỏ vào túi áo. Cả ngày, chẳng thấy ai hỏi. Tối đến, sẵn có ngọn đèn, nó lấy giấy ra xem, rồi chẳng may vô ý để giấy cháy mất.

Hôm sau, có người đến chơi, hỏi:

– Thầy cháu có nhà không?

Nó ngẩn ra, rồi sực nhớ, sờ vào túi. Không thấy giấy, liền nó:

– Mất rồi!

Khách giật mình, hỏi:

– Mất bao giờ?

– Tối hôm qua!

– Sao mà mất?

– Cháy!

The post Mất rồi! Cháy! appeared first on Tích Xưa.

– Trước kia anh có học hành được chữ gì không?

Anh ta trả lời:

– Bẩm có ạ!

Ông quan liền chỉ con ngựa bạch quí của mình đang đứng ăn ở góc sân, bảo:

– Anh thử làm bài thơ vịnh con ngựa xem, hay thì ta sẽ thưởng.

Anh thợ mộc ứng khẩu đọc:

Bạch mã mao như tuyết (Ngựa trắng lông như tuyết)
Tứ túc cương như thiết (Bốn chân cứng như sắt)
Tướng công kỵ bạch mã (Ngài cưỡi ngựa trắng)
Bạch mã tẩu như phi (Ngựa trắng chạy như bay)

Quan gật gù khen hay, rồi thưởng cho một thúng thóc, một quan tiền.

Anh thợ ra về, gánh bên thúng thóc, bên đồ lề, thấy bên nặng bên nhẹ, liền nói chữ: “Nhất bên trọng, nhất bên khinh“. Quan nghe nói liền cho thêm một thúng thóc nữa để gánh cho cân.

Anh ta về nhà kể lại câu chuyện cho mọi người nghe. Có anh hàng xóm, dốt đặc cán mai, nhưng thấy được lắm tiền, lắm thóc như thế, nổi tính tham, liền bảo anh thợ mộc dạy cho bài thơ và câu nói chữ nọ. Học thuộc rồi, anh ta cũng sắp một đôi quang gánh và một ít dụng cụ vào dinh quan xin việc. Quan cũng hỏi như lần trước và anh này hí hửng đáp mình là học trò. Quan nhìn ra sân, thấy bà cụ quét sân bèn bảo anh ta làm thơ vịnh bà cụ. Anh này đã hơi lúng túng, vì chỉ thuộc mỗi bài thơ vịnh con ngựa, bây giờ biết vịnh bà cụ thế nào? Nhưng đã trót thì phải trét cũng ứng khẩu đọc:

Bà cụ mao như tuyết…

Quan gật đầu:

– Ừ, được đấy!

Nghe quan khen, anh ta vững bụng đọc tiếp:

Tứ túc cương như thiết.

Quan cau mày:

– Ý hơi ép, nhưng cũng tạm được, ngâm tiếp đi!

Mừng quá, anh này đọc một mạch:

Tướng công kỵ bà cụ,
Bà cụ tẩu như phi.

Quan nghe xong giận quá, quát người nhà nọc ra đánh cho ba mươi roi vào mông. Ðứng dậy anh ta vừa xoa vừa nói: “Nhất bên trọng, nhất bên khinh”. Quan nghe nói liền bảo đánh thêm ba mươi roi nữa vào lưng cho cân.

The post Nhất bên trọng, nhất bên khinh appeared first on Tích Xưa.

– Đưa tay cho tôi mau!

Anh chàng sắp chìm nghỉm nhưng vẫn không chịu nắm tay người kia. Bỗng một người có vẻ quen biết anh chàng chạy lại, nói:

– Cầm lấy tay tôi này!

Tức thì, anh ta cố ngoi lên, nắm chặt lấy tay người nọ và được cứu thoát. Trong lúc anh chàng còn mê mệt, người nọ giải thích:

– Tôi nói thế vì biết tính anh này. Anh ấy chỉ muốn cầm của người khác, chứ không bao giờ chịu đưa cho ai cái gì.

The post Thói quen dùng từ appeared first on Tích Xưa.

Một hôm nọ, Cải với Ngô đánh nhau, rồi mang nhau đi kiện. Cải sợ kém thế, lót [2] trước cho thầy Lí năm đồng. Ngô biện chè lá [3] những mười đồng. Khi xử kiện thầy Lí nói:

– Thằng Cải đánh thằng Ngô đau hơn, phạt một chục roi.

Cải vội xòe năm ngón tay, ngẩn mặt nhìn thầy Lí, khẽ lẩm bẩm:

– Xin xét lại, lẽ phải về con mà!

Thầy Lí cũng xòe năm ngón tay trái úp mu lên trên ngón tay mặt nói:

– Tao biết mày phải… nhưng nó lại phải… bằng hai mày!

Chú giải

[1] Lí trưởng: người đứng đầu chính quyền ở làng thời phong kiến, thực dân.

[2] Lót: ngầm đưa tiền của cho kẻ có quyền thế để xin xỏ, nhờ cậy.

[3] Biện: lo liệu, sắm sửa (lễ vật hoặc tiền bạc) để dâng biếu. Biện chè lá ở đây ý nói là Ngô cũng mang tiền đút lót thầy Lí.

The post Nhưng nó phải bằng hai mày appeared first on Tích Xưa.

Một hôm, anh ta mua một con lợn, quay vàng, để lên mâm bưng tới. Lính lệ vào bẩm, một lát trở ra, niềm nở mời vào.

Vào đến nơi, quan chào vồn vã rồi sai lính lệ mang trầu ra mời. Anh ta cầm lấy miếng trầu, đút vào miệng con lợn, vái nó mấy vái mà rằng:

– Tao trả ơn mày ! Nhờ mày tao mới lọt vào cửa quan để nhìn lại bạn cũ!

The post Trả ơn con lợn appeared first on Tích Xưa.