<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Lịch sử Archives - Tích Xưa</title>
	<atom:link href="https://www.tichxua.com/category/lich-su/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://www.tichxua.com/category/lich-su/</link>
	<description></description>
	<lastBuildDate>Wed, 04 Mar 2026 14:49:12 +0000</lastBuildDate>
	<language>en-US</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=6.9</generator>

<image>
	<url>https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2025/05/cropped-logo-tich-xua-32x32.png</url>
	<title>Lịch sử Archives - Tích Xưa</title>
	<link>https://www.tichxua.com/category/lich-su/</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Tiểu sử anh hùng Lê Văn Tám</title>
		<link>https://www.tichxua.com/tieu-su-anh-hung-le-van-tam/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Tích Xưa]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 04 Mar 2026 14:49:09 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Lịch sử]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.tichxua.com/?p=1678</guid>

					<description><![CDATA[<p>Lê Văn Tám là thiếu niên anh hùng trong kháng chiến chống Pháp, nổi tiếng với hành động cảm tử đốt kho xăng đạn Thị Nghè của địch. Được mệnh danh là "Anh đuốc sống", Tám là biểu tượng yêu nước, xả thân vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, hình mẫu trong sách giáo khoa. Tên ông được đặt cho trường học, công viên.</p>
<p>The post <a href="https://www.tichxua.com/tieu-su-anh-hung-le-van-tam/">Tiểu sử anh hùng Lê Văn Tám</a> appeared first on <a href="https://www.tichxua.com">Tích Xưa</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p>Lê Văn Tám là thiếu niên anh hùng trong kháng chiến chống Pháp, nổi tiếng với hành động cảm tử đốt kho xăng đạn Thị Nghè của địch. Được mệnh danh là &#8220;Anh đuốc sống&#8221;, Tám là biểu tượng yêu nước, xả thân vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, hình mẫu trong sách giáo khoa. Tên ông được đặt cho trường học, công viên.</p>



<p>Lê Văn Tám là con của một gia đình nghèo ở xóm Bàn Cờ (nay thuộc Quận 3 &#8211; Thành phố <a href="https://www.tichxua.com/tieu-su-chu-tich-ho-chi-minh/">Hồ Chí Minh</a>). Cha anh đã từng hoạt động thời Nam Kì khởi nghĩa (1940).</p>



<p>Ngày thực dân Pháp gây hấn ở Nam Bộ (9-1945), gia đình anh ra vùng kháng chiến. Sau vì hoàn cảnh riêng, gia đình anh lại phải trở về vùng địch tạm chiếm.Cảnh nhà túng thiếu, ngày ngày anh phải đi bán lạc rang.</p>



<p>Anh thường lân la đến trạm gác một cây xăng đạn lớn giữa lòng thành phố. Tám <a href="https://www.tichxua.com/truyen-co-tich-cau-be-thong-minh/">thông minh</a>, lanh lợi nên chẳng bao lâu đã trở nên “thân quen” với bọn lính gác. Hình ảnh những hòm đạn, những thùng xăng nằm trong kho gợi cho anh trí nhớ đến bao cảnh giết chóc dã man ở ngoài vùng tự do. Mối căm thù giặc sẵn có trong lòng anh ngày càng cứ sôi sục thêm lên. Nghĩ đến gương những anh hùng đã anh dũng hi sinh của quân đội ta mà anh đã từng được nghe kể lại, anh bỗng nảy ra một ý định quyết liệt.</p>



<p>Anh thủ dầu xăng trong người rồi thản nhiên đem thùng lạc rang đến bán cho bọn lính gác như thường lệ. Lừa lúc bọn chúng vui chuyện mất cảnh giác, anh chạy bay vàp kho xăng đạn như một luồng gió. Một que diêm lóe sáng, những tiếng nổ ầm trời và tiếp theo đó khói <a href="https://www.tichxua.com/truyen-lua-mua-va-con-ho-hung-hang/">lửa</a> mịt mù thành phố. Cả một kho xăng và đạn của giặc ra tro.</p>



<p>Lê Văn Tám anh dũng hi sinh để chặn bàn tay đẫm máu của bọn đế quốc xâm lược, để đỡ bao đau khổ, chết chóc cho đồng bào. Lê Văn Tám xứng đáng là người con của thành đồng Tổ quốc, của dân tộc <a href="https://www.tichxua.com/tai-sao-ung-ho-cuba/">Việt Nam</a> anh hùng. Đồng bào gọi anh là “Anh đuốc sống”. Gương anh chói sáng mãi trong lòng mỗi đội viên chúng ta.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Video về anh hùng Lê Văn Tám</h2>



<figure class="wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio"><div class="wp-block-embed__wrapper">
<iframe title="🔥 LÊ VĂN TÁM – NGỌN ĐUỐC SỐNG THIÊU RỤI KẺ THÙ! | Huyền thoại bất diệt 🇻🇳**" width="1380" height="776" src="https://www.youtube.com/embed/Ipg8Fm6Bx94?feature=oembed" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>
</div></figure>
<p>The post <a href="https://www.tichxua.com/tieu-su-anh-hung-le-van-tam/">Tiểu sử anh hùng Lê Văn Tám</a> appeared first on <a href="https://www.tichxua.com">Tích Xưa</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Tiểu sử anh hùng Lý Tự Trọng</title>
		<link>https://www.tichxua.com/tieu-su-anh-hung-ly-tu-trong/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Tích Xưa]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 04 Mar 2026 14:41:15 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Lịch sử]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.tichxua.com/?p=1675</guid>

					<description><![CDATA[<p>Lý Tự Trọng (1914–1931), tên thật là Lê Hữu Trọng, là anh hùng liệt sĩ trẻ tuổi nổi tiếng của Việt Nam. Ông sinh tại Thái Lan, quê Hà Tĩnh, là người hoạt động cách mạng kiên trung, được Nguyễn Ái Quốc rèn luyện. Năm 17 tuổi, ông bắn chết mật thám Pháp để bảo vệ đồng chí và hy sinh anh dũng.</p>
<p>The post <a href="https://www.tichxua.com/tieu-su-anh-hung-ly-tu-trong/">Tiểu sử anh hùng Lý Tự Trọng</a> appeared first on <a href="https://www.tichxua.com">Tích Xưa</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p>Lý Tự Trọng (1914–1931), tên thật là Lê Hữu Trọng, là anh hùng liệt sĩ trẻ tuổi nổi tiếng của <a href="https://www.tichxua.com/tai-sao-ung-ho-cuba/">Việt Nam</a>. Ông sinh tại Thái Lan, quê Hà Tĩnh, là người hoạt động cách mạng kiên trung, được Nguyễn Ái Quốc rèn luyện. Năm 17 tuổi, ông bắn chết mật thám Pháp để bảo vệ đồng chí và hy sinh anh dũng.</p>



<h2 class="wp-block-heading"><strong>Tiểu sử chi tiết Lý Tự Trọng</strong></h2>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>Tên thật:</strong> Lê Hữu Trọng (thường gọi là Lê Văn Trọng hay &#8220;Trọng con&#8221;).</li>



<li><strong>Sinh ngày:</strong> 20/10/1914 tại làng Bản Mạy, tỉnh Nakhon Phanom, Thái Lan.</li>



<li><strong>Quê quán:</strong> Xã Việt Tiến, huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh.</li>



<li><strong>Gia đình:</strong> Cha là Lê Hữu Đạt, mẹ là Nguyễn Thị Sờm, Việt kiều yêu nước.</li>



<li><strong>Quá trình hoạt động:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>Năm 1926 (12 tuổi): Sang Trung Quốc học tập, được Nguyễn Ái Quốc (Lý Thụy) truyền thụ lý tưởng cách mạng và đổi tên thành Lý Tự Trọng.</li>



<li>Năm 1929: Về nước hoạt động tại Sài Gòn &#8211; Chợ Lớn với nhiệm vụ liên lạc cho Xứ ủy Nam Kỳ và vận động thanh niên.</li>
</ul>
</li>



<li><strong>Sự kiện lịch sử (9/2/1931):</strong> Tại buổi mít tinh ở quảng trường Lareni (Sài Gòn), để cứu đồng chí Phan Bôi, Lý Tự Trọng đã bắn chết viên mật thám Pháp Le Grand.</li>



<li><strong>Hy sinh:</strong> Ông bị bắt, tra tấn dã man nhưng không khai báo. Ngày 21/11/1931, khi mới 17 tuổi, ông hiên ngang bước lên máy chém.</li>



<li><strong>Câu nói nổi tiếng:</strong> &#8220;Con đường của thanh niên chỉ là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác&#8221;.</li>
</ul>



<p>Lý Tự Trọng được coi là biểu tượng bất khuất của thế hệ trẻ Việt Nam, người mở đường cho các hoạt động của Đoàn Thanh niên Cộng sản Đông Dương.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Xuất thân</h2>



<p>Lý Tự Trọng tên thật là Lê Hữu Trọng (tên thường gọi là Lê Văn Trọng), sinh ngày 20/10/1914 tại Bản Mạy, tỉnh Nakhon Phanom, Vương quốc Thái Lan (vùng Đông Bắc nước Xiêm, tỉnh Lạc Hòn &#8211; địa giới đầu thế kỷ trước) trong gia đình có <a href="https://www.tichxua.com/truyen-co-tich-su-tich-cung-ga-dem-giao-thua/">truyền thống</a> yêu nước. Cha của Lý Tự Trọng là ông Lê Hữu Đạt, quê ở làng Kẻ Vẹt (nay là xã Việt Tiến), huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh; mẹ là bà Nguyễn Thị Sờm quê ở Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh.</p>



<p>Chừng 4,5 tuổi, Lê Văn Trọng được bố mẹ đưa đến ở trong gia đình ông bà Cựu Tuấn, một đồng hương, đồng chí thân tín trong <em>“Quang phục quân”</em> (lực lượng vũ trang của Việt Nam Quang phục Hội) để bố mẹ dành thời gian vừa lo việc cuốc cày làm ra <a href="https://www.tichxua.com/su-tich-con-ho/">lúa</a> gạo vừa lo việc nước xây dựng các đội nghĩa quân.</p>



<p>Lớn lên trong tinh thần và truyền thống yêu nước của cả hai gia đình và bà con Việt kiều, hơn 6 tuổi Lê Văn Trọng được đến trường do các nhà lãnh đạo Việt Nam Quang phục Hội mở ở Bản Mạy. Tại đây, anh được học lịch sử nước Nam, văn thơ yêu nước của Phan Bội Châu và các nhà yêu nước khác cũng như học tiếng Hán, tiếng Thái…</p>



<h2 class="wp-block-heading">Hoạt động cách mạng</h2>



<p>Năm 1925, Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên thành lập ở Quảng Châu &#8211; Trung Quốc. Giữa năm 1925, đồng chí Ngô Chính Quốc &#8211; thành viên của Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên đến Thái Lan gặp cụ Đặng Thúc Hứa để truyền đạt ý kiến chỉ đạo của đồng chí Lý Thụy (tức Nguyễn Ái Quốc) về việc lựa chọn một số con em của các gia đình Việt Kiều yêu nước tại đây đưa sang Quảng Châu (Trung Quốc) học tập, chuẩn bị xây dựng tổ chức thanh niên cộng sản ở Việt Nam, Lê Hữu Trọng là một trong tám thiếu niên được lựa chọn.</p>



<p>Ngay sau khi đến Quảng Châu cũng như suốt thời gian mấy năm được sự chăm sóc ân cần từ nơi ăn, chốn ở, nhất là trong việc rèn luyện, học tập hàng ngày của đồng chí Vương (tức Lý Thụy &#8211; Nguyễn Ái Quốc), cả nhóm thiếu niên đã thể hiện tinh thần cố gắng trong mọi việc học tập, sinh hoạt. Nhóm thiếu niên được đồng chí Vương đưa vào nhóm “Thiếu niên tiền phong Việt Nam”, một hình thức tổ chức thanh thiếu niên cộng sản đầu tiên của cách mạng Việt Nam và trực tiếp giáo dục, rèn luyện. Đồng chí Vương thường trao đổi với các đồng chí trong Tổng bộ về Lê Hữu Trọng, một học viên bé nhất trong nhóm nhưng có tư chất <a href="https://www.tichxua.com/truyen-co-tich-cau-be-thong-minh/">thông minh</a>, rất ham học, rất tích cực rèn luyện và có ý thức tổ chức kỷ luật trong cuộc sống hàng ngày. Đồng chí Vương cùng các đồng chí trong Tổng bộ đã dự kiến kế hoạch chọn một số thiếu niên trong đó có Lê Văn Trọng đưa sang Liên Xô để đào tạo lâu dài. Để đảm bảo cho việc hoạt động bí mật của nhóm, tất cả các thành viên trong nhóm đều được thay đổi sang họ Lý (cùng họ với Lý Thụy &#8211; tức Nguyễn Ái Quốc). Lê Hữu Trọng đổi tên thành Lý Tự Trọng, sau đó được Nguyễn Ái Quốc giới thiệu vào học trung học tại Quảng Châu. Vốn thông minh hoạt bát, mưu trí, qua một thời gian ngắn, Lý Tự Trọng đã thông thạo tiếng Trung và được cử làm liên lạc cho Tổng bộ Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí Hội ở Quảng Châu.</p>



<p>Tháng 4/1927, Tưởng Giới Thạch tiến hành phản cách mạng ở Thượng Hải, Trung Quốc và giết hại hàng ngàn đảng viên đảng cộng sản, công nhân cách mạng, đồng thời tuyên bố thành lập “Chính phủ quốc dân” đại diện cho quyền lợi của đại địa chủ, đại tư sản mại bản Trung Quốc. Khi khởi nghĩa Quảng Châu nổ ra, các đồng chí Việt Nam[4] đang học tập tại trụ sở của Tổng bộ Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên ở Quảng Châu và Trường Quân sự Hoàng phố trong đó có Lý Tự Trọng tham gia trong các lực lượng cách mạng. Sau khởi nghĩa thất bại, nhóm thanh niên Việt Nam bị bắt giam, một số chiến sĩ, cán bộ của Hội tạm lánh về nước.</p>



<p>Đến giữa năm 1929, tình hình cách mạng có chuyển biến mới. Các tổ chức cộng sản ở Việt Nam lần lượt ra đời. Lý Tự Trọng được cử về nước hoạt động tại Sài Gòn &#8211; Chợ Lớn, tham gia tổ chức các cuộc mít tinh tại Sài Gòn, Hội nghị công nhân Đông Dương, đồng thời đảm nhận nhiệm vụ liên lạc trong và ngoài nước cho Xứ ủy Nam Kỳ. Lý Tự Trọng được giao nhiệm vụ đặc biệt, vận động tập hợp thanh niên trong các nhà máy, trường học để thành lập Đoàn Thanh niên cộng sản. Với bí danh là Nguyễn Huy, Lý Tự Trọng xin làm công nhân hãng than tại Sài Gòn.</p>



<p>Năm 1930, khi Trung ương Đảng về đóng trụ sở tại Sài Gòn, Lý Tự Trọng được làm việc với đồng chí Trần Phú, Ngô Gia Tự. Lúc bấy giờ nhiệm vụ của Lý Tự Trọng vừa làm liên lạc giữa cơ sở Đảng trên tàu quốc tế với Xứ ủy Nam kỳ, vừa làm nhiệm vụ liên lạc giữa Xứ ủy Nam kỳ với các cấp bộ đảng ở Sài Gòn &#8211; Chợ Lớn. Trung ương Đảng giao nhiệm vụ cho Lý Tự Trọng nghiên cứu tình hình thanh niên ở Sài Gòn &#8211; Chợ Lớn để chuẩn bị cho việc thành lập Đoàn Thanh niên cộng sản.</p>



<p>Ngày 08/02/1931, nhân dịp kỷ niệm một năm cuộc khởi nghĩa Yên Bái, Xứ ủy Nam Kỳ quyết định tổ chức buổi tuyên truyền với nội dung kêu gọi liên minh công &#8211; nông, yêu cầu tăng lương, giảm giờ làm. Đồng chí Phan Bôi (bí danh là Quảng) lúc này phụ trách tuyên truyền của xứ ủy, được phân công làm trưởng ban tổ chức, Lý Tự Trọng được phân công làm nhiệm vụ bảo vệ. Khi quần chúng xem đá bóng ở sân bóng C.I.A xong, vừa đổ ra đường, đồng chí Phan Bôi đứng lên diễn thuyết, bọn cảnh sát ập đến, tên mật thám Legrand nhảy vào bắt đồng chí Phan Bôi. Không còn cách nào khác để cứu đồng chí mình, Lý Tự Trọng đã rút súng bắn tên mật thám gục xuống. Trước sự kiện chấn động đó, thực dân Pháp đã ra sức truy lùng và bắt sống được anh.</p>



<p>Sau khi bị thực dân Pháp bắt, Lý Tự Trọng bị đưa đi tra tấn và giam giữ lần lượt tại hai nơi là bốt Catinat và Khám lớn Sài Gòn. Dù bị tra tấn vô cùng dã man nhưng địch không khai thác được thông tin gì từ anh, chỉ nói tên anh là Nguyễn Huy. Giam cầm tra tấn ở Khám lớn Sài Gòn một thời gian không thu được kết quả, bọn chúng đưa anh ra xử án. Run sợ trước phong trào cách mạng, chính quyền thực dân Pháp ở Đông Dương đã mở một phiên tòa đại hình để xử một chiến sĩ cộng sản Việt Nam chưa đầy 17 tuổi. Lý Tự Trọng đã bị kết án tử hình. Trong những ngày cuối cùng ở xà lim án chém, Lý Tự Trọng vẫn lạc quan yêu đời, tin tưởng vào sự thắng lợi của cách mạng. Mặc dù bị xiềng xích nhưng hàng ngày anh vẫn tập thể dục, đọc Truyện Kiều, động viên các bạn trẻ nêu cao ý chí cách mạng. Khí phách hiên ngang của anh đã làm cho bọn cai ngục phải khâm phục và kinh ngạc, chúng gọi anh là “Ông Nhỏ”, “thật là con người gang thép”.</p>



<p>Tối ngày 20-11-1931, bọn cai ngục lặng lẽ đưa máy chém đến sát cửa Khám lớn. Lúc này, toàn khám náo động, tiếng đập cửa ầm ầm, tiếng la hét, tiếng hô khẩu hiệu của hàng nghìn tù nhân kể cả thường phạm vang ra ngoài: “Đả đảo thực dân xử tử anh Trọng”, “Đả đảo thực dân giết hại Nguyễn Huy”, “Trả tự do cho Lý Tự Trọng”. Bọn thực dân ra lệnh báo động, bao vây Khám lớn, cho lính xông vào các nhà giam trói tay, cùm chân tù nhân, nhưng tiếng thét vẫn cứ dồn dập vang lên. Cửa xà lim tử hình mở ra, một lũ lính lăm lăm tay súng vây quanh Lý Tự Trọng. Anh bình tĩnh, ung dung bước đi, miệng hô lớn: “Đảng Cộng sản Đông Dương muôn năm!” “Việt Nam, Việt Nam <a href="https://www.tichxua.com/thoi-ky-nha-tien-ly-va-nha-trieu-544-602/">độc lập</a> muôn năm!” “Cách mạng Việt Nam thành công muôn năm!”<br>Tù nhân trong các nhà giam đồng loạt hô theo. Lát sau, từ cổng Khám lớn Sài Gòn vẳng lại: “Vùng lên hỡi các nô lệ ở thế gian! Vùng lên, vùng lên…”.<br>Đó là lời chào của Lý Tự Trọng gửi lại cho đồng bào, đồng chí chúng ta.</p>



<p>Sự hy sinh anh dũng của anh trở thành biểu tượng cao đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, là lời hiệu triệu cho các thế hệ thanh niên Việt Nam đứng lên đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.</p>
<p>The post <a href="https://www.tichxua.com/tieu-su-anh-hung-ly-tu-trong/">Tiểu sử anh hùng Lý Tự Trọng</a> appeared first on <a href="https://www.tichxua.com">Tích Xưa</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Tứ bất tử Việt Nam là ai?</title>
		<link>https://www.tichxua.com/tu-bat-tu-viet-nam-la-ai/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Tích Xưa]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 21 Feb 2026 14:58:31 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Lịch sử]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.tichxua.com/?p=1611</guid>

					<description><![CDATA[<p>Tứ bất tử trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam gồm 4 vị thánh không bao giờ chết, tượng trưng cho những khát vọng cao đẹp của con người: Tản Viên Sơn Thánh (chinh phục thiên tai), Chử Đồng Tử (tình yêu/hôn nhân), Phù Đổng Thiên Vương - Thánh Gióng (chống giặc ngoại xâm), và Công chúa Liễu Hạnh (đời sống tinh thần/trí tuệ)</p>
<p>The post <a href="https://www.tichxua.com/tu-bat-tu-viet-nam-la-ai/">Tứ bất tử Việt Nam là ai?</a> appeared first on <a href="https://www.tichxua.com">Tích Xưa</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p>Tứ bất tử trong tín ngưỡng dân gian <a href="https://www.tichxua.com/tai-sao-ung-ho-cuba/">Việt Nam</a> gồm 4 vị thánh không bao giờ chết, tượng trưng cho những <a href="https://www.tichxua.com/truyen-co-tich-khat-vong-cua-nang-violet/">khát vọng</a> cao đẹp của con người.</p>



<p><strong>4 vị thánh bất tử (Tứ bất tử):</strong></p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>Tản Viên Sơn Thánh (<a href="https://www.tichxua.com/truyen-thuyet-ve-son-tinh-thuy-tinh/">Sơn Tinh</a>):</strong> Vị thần núi Tản Viên (Ba Vì), đứng đầu bộ tứ, đại diện cho ước vọng chinh phục tự nhiên, chiến thắng lũ lụt.</li>



<li><strong>Chử Đồng Tử (Chử Đạo Tổ):</strong> Tượng trưng cho lòng hiếu nghĩa, tình yêu bền chặt, sự giàu có và sự giao thoa giữa con người và thần linh.</li>



<li><strong>Phù Đổng Thiên Vương (<a href="https://www.tichxua.com/truyen-co-tich-thanh-giong/">Thánh Gióng</a>):</strong> Tượng trưng cho tinh thần kiên cường, bất khuất chống giặc ngoại xâm và sức mạnh tuổi trẻ.</li>



<li><strong>Công chúa Liễu Hạnh (Mẫu Liễu Hạnh):</strong> Vị nữ thần đại diện cho đời sống tâm linh, trí tuệ, đức hạnh và sự thịnh vượng.</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">Tản Viên Sơn Thánh (Sơn Tinh)</h2>



<p>Tản Viên Sơn Thánh, hay Sơn Tinh, là vị thần cai quản núi Ba Vì (núi Tản Viên), đứng đầu trong Tứ bất tử của tín ngưỡng Việt Nam, biểu tượng cho sức mạnh chống thiên tai. Ông được biết đến nhiều nhất qua truyền thuyết cưới Mỵ Nương, đánh bại Thủy Tinh. Nơi thờ chính tại cụm đền Hạ &#8211; Trung &#8211; Thượng (Ba Vì, Hà Nội).</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img fetchpriority="high" decoding="async" width="800" height="479" src="https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/02/tu-bat-tu-2-1733821941.jpg" alt="Tản Viên Sơn Thánh (Sơn Tinh)" class="wp-image-1614" srcset="https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/02/tu-bat-tu-2-1733821941.jpg 800w, https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/02/tu-bat-tu-2-1733821941-300x180.jpg 300w, https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/02/tu-bat-tu-2-1733821941-768x460.jpg 768w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" /><figcaption class="wp-element-caption">Tản Viên Sơn Thánh (Sơn Tinh)</figcaption></figure>
</div>


<ul class="wp-block-list">
<li><strong>Vị trí trong tín ngưỡng:</strong> Là vị thần đứng đầu &#8220;Tứ bất tử&#8221;, đại diện cho sức mạnh quật cường chống lũ lụt, bảo vệ cuộc sống của người Việt.</li>



<li><strong>Gốc tích:</strong> Có hai thuyết chính:
<ul class="wp-block-list">
<li>Thuyết phổ biến nhất: Là người trần (Nguyễn Tuấn), con của Lạc Long Quân &#8211; Âu Cơ, sinh tại Động Lăng Sương, Phú Thọ.</li>



<li>Thuyết khác: Là con của Lạc Long Quân và Âu Cơ trong thần thoại.</li>
</ul>
</li>



<li><strong>Truyền thuyết nổi tiếng (Sơn Tinh &#8211; Thủy Tinh):</strong> Sơn Tinh được <a href="https://www.tichxua.com/su-tich-banh-chung-banh-day/">Hùng Vương</a> thứ 18 gả công chúa Mỵ Nương nhờ tài năng phi thường, đánh thắng Thủy Tinh (thần nước) trong cuộc chiến cầu hôn.</li>



<li><strong>Biểu tượng:</strong> Ông đại diện cho tư duy trị thủy, sức mạnh chinh phục thiên nhiên và lòng dũng cảm.</li>



<li><strong>Thờ cúng:</strong> Lễ hội chính diễn ra tại cụm di tích Đền Hạ, Trung, Thượng (Ba Vì) và đền Lăng Sương (Phú Thọ) vào khoảng 14 tháng Giêng hàng năm.</li>



<li><strong>Khía cạnh lịch sử:</strong> Ông còn được xem là người có thật, mang họ Nguyễn, từng hiện thân trước Cao Biền (nhà Đường)</li>
</ul>



<p>Sơn Tinh không chỉ là một nhân vật huyền thoại mà là biểu tượng văn hóa lâu đời, gắn liền với sông Đà và vùng đất núi Tổ Ba Vì.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Chử Đồng Tử (Chử Đạo Tổ)</h2>



<p>Chử Đồng Tử một nhân vật truyền thuyết, thần thoại và là một vị thánh nổi tiếng, sống ở thế kỷ thứ IV-III TCN. Về sau, ông thường được liệt vào một trong Tứ bất tử của tín ngưỡng Việt Nam. Truyền thuyết về ông là một trong những truyền thuyết sớm nhất được ghi chép trong Lĩnh Nam chích quái với tên gọi Nhất Dạ Trạch.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img decoding="async" width="800" height="440" src="https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/02/tu-bat-tu-4-1733821941.jpg" alt="Chử Đồng Tử (Chử Đạo Tổ)" class="wp-image-1616" srcset="https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/02/tu-bat-tu-4-1733821941.jpg 800w, https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/02/tu-bat-tu-4-1733821941-300x165.jpg 300w, https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/02/tu-bat-tu-4-1733821941-768x422.jpg 768w" sizes="(max-width: 800px) 100vw, 800px" /><figcaption class="wp-element-caption">Chử Đồng Tử (Chử Đạo Tổ)</figcaption></figure>
</div>


<p>Chử Đồng Tử còn được gọi là Chử Đạo Tổ, biểu tượng của tình yêu đôi lứa vượt lên trên tiền tài và địa vị, đại diện cho lòng <a href="https://www.tichxua.com/truyen-doi-long-can-dam/">can đảm</a> và trí <a href="https://www.tichxua.com/truyen-co-tich-cau-be-thong-minh/">thông minh</a> trong giao thương, với ước muốn dựng xây một xã hội ổn định, công bằng, cùng nghĩa cử cứu độ chúng sinh đảm bảo sự trường tồn của cộng đồng.</p>



<p>Nói về Chử Đồng Tử, chúng ta đều có thể biết đến thiên tình sử giữa Chử Đồng Tử và Công chúa Tiên Dung. </p>



<p>Công chúa Tiên Dung có lẽ là một trong những nàng công chúa có quá trình hiện thế lâu nhất trong các nàng công chúa Việt Nam mà lịch sử đến nay còn ghi lại được.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</p>



<p>Công chúa Tiên Dung là con gái của <a href="https://www.tichxua.com/truyen-co-tich-hat-lua-than/">vua Hùng</a> Vương thứ 18 (nhiều truyền thuyết cho là vua Hùng Vương thứ 3). Nàng là vợ của Chử Đồng Tử, nay đã thành thần, hiện có đền thờ ở xã Đa Hòa (Hưng Yên).&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</p>



<p>Ngày xưa, văn học và tín ngưỡng song hành với nhau. Xung quanh tín ngưỡng thường có một số cổ tích, truyền thuyết lưu hành. Văn học thì phản ánh thực tại của xã hội. Một số truyện từ thời cổ truyền đến nay thường bị nhiều lớp bụi của thời gian che phủ, làm lu mờ những nét đặc biệt của thực tại đương thời, nhưng nếu phân tích kỹ, vẫn có thể thấy đôi chút dấu tích của xã hội vào thời đại mà truyện mới xuất hiện.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</p>



<p>Chính vì lẽ đó mà chúng ta tìm hiểu về nàng công chúa Tiên Dung và Chử Đồng Tử đã được ghi lại trong sách&nbsp;<em>&#8220;Lĩnh Nam chích quái&#8221;</em>&nbsp;&#8211; một trong những sách sưu tập cổ tích, truyền thuyết của dân tộc khá sớm ở Việt Nam.</p>



<p>Sách có nội dung như sau:</p>



<p>Vua Hùng Vương thứ 18 có cô con gái là Tiên Dung (dung mạo của tiên), vua rất nuông chiều. Năm Tiên Dung 18 tuổi, nhan sắc rất đẹp. Nhưng nàng tự nguyện không lấy chồng, chỉ thích phong cảnh thiên nhiên, đi du ngoạn khắp trong nước. Được cha cho phép, Tiên Dung sắm sửa thuyền, mỗi năm vào khoảng <a href="https://www.tichxua.com/truyen-co-tich-su-tich-mua-xuan/">mùa Xuân</a>, đi ra tận ngoài biển, có lúc vui quá quên về.</p>



<p>Hồi đó, ở làng Chử Xá (nay là xã Dạ Trạch, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên) có người tên là Chử Cù Vân và con trai là Chử Đồng Tử (thằng bé Chử). Tình cha con rất thắm thiết. Vì một trận cháy nên cửa nhà sa sút, đồ vải chỉ còn mỗi một chiếc khố vải. Hai cha con thay phiên nhau mặc mỗi lần đi ra ngoài. Khi Chử Cù Vân bị bệnh nặng sắp mất, dặn con cứ chôn mình xác trần, giữ khố lại mà mặc. Nhưng Đồng Tử không đang tâm để cha thân trần, dùng chiếc khố độc nhất đó liệm cha lại mà chôn.</p>



<p>Từ đấy Đồng Tử năng đi câu cá về đêm, sáng mai lội nước ngập nửa người đến cạnh các thuyền để bán vài con cá mà chàng bắt được hoặc để xin ăn. </p>



<p>Không ngờ một bữa nọ, thuyền công chúa Tiên Dung đi đến vùng đó. Chử Đồng Tử nghe tiếng chuông trống, đàn sáo lại thêm thấy nghi trượng cờ quạt lấy làm hoảng sợ, bèn chạy vào bụi lau ở bãi bới cát thành một cái hố, giấu mình xuống đó và phủ cát lên.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</p>



<p>Vừa lúc, Tiên Dung rời thuyền, lên đi dạo chơi trên bãi. Thấy cảnh tươi đẹp, nàng đến bên mô cát để ngắm cảnh rõ hơn. Lại thấy nơi này sạch sẽ, nàng quyết định tắm mát. Và tình cờ nàng còn sai người hầu quây màn ở bụi lau để làm chỗ cho mình tắm, đúng vào chỗ Đồng Tử vùi mình. Khi Tiên Dung giội nước, cát trôi đi để lộ thân hình trần truồng cường tráng của anh chàng. Công chúa hoảng hốt, xấu hổ, lo sợ hỏi rằng: &#8220;Ngươi là ai, sao ở chốn này?&#8221;. Chử Đồng Tử kể lại với nàng về cuộc đời khốn khổ của mình.</p>



<p>Nghe xong công chúa cảm động bảo: &#8220;Ta đã nguyện không lấy chồng. Nay bỗng nhiên gặp anh như thế này, chắc có trời xui khiến. Anh hãy dậy tắm rửa đi!&#8221;. Đoạn Tiên Dung cho áo quần mặc và cùng xuống thuyền mở tiệc vui. Người trong thuyền hiểu chuyện, cho là một cuộc gặp gỡ lạ lùng. Tiên Dung đòi kết làm vợ chồng. Đồng Tử chối từ không dám chấp nhận, nhưng nàng nói: &#8220;Đây là do trời tác hợp sao anh lại từ chối&#8221;. Và rồi hôn lễ cử hành ngay trên sông. </p>



<p>Tin về đến vua, Hùng Vương rất giận, nói với mọi người rằng: &#8220;Con gái ta không kể danh tiết, hạ giá với kẻ nghèo hèn, còn mặt mũi nào trông thấy ta nữa. Từ nay mặc kệ nó muốn đi đâu thì đi, không cho về cung&#8221;. Nghe tin, Tiên Dung sợ không dám về, bèn cùng chồng mở chợ sinh nhai về nghề buôn bán, đổi chác trong dân gian. Lâu dần thành chợ lớn &#8211; là chợ Hà Thám &#8211; có phố xá, khách buôn nước ngoài lui tới giao dịch ngày càng thịnh.</p>



<p>Một hôm có khách buôn lớn rủ Tiên Dung đem vàng cùng y xuất dương mua hàng đem về bán sẽ có lãi to. Tiên Dung bảo chồng rằng: &#8220;Chúng ta tác hợp do trời định, cơm áo cũng do trời cho. Vậy việc này chúng ta nên làm&#8221;.&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp;</p>



<p>Đồng Tử bèn cùng khách buôn nọ ra đi. Đến một hòn núi giữa biển tên gọi là Quỳnh Viên, thuyền dừng lại lấy nước ngọt. Đồng Tử vui chân trèo lên một cái am nhỏ trên núi, gặp một sư trẻ tên là Phật Quang (ánh sáng Phật). Sau cuộc hội ngộ, Đồng Tử nhận lời Phật Quang, giao vàng cho khách buôn rồi ở lại học đạo.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</p>



<p>Khi thuyền trở lại, đón Đồng Tử về đất liền. Nhà sư Phật Quang tặng Đồng Tử một cái gậy, một cái nón và bảo: &#8220;Linh thông đều ở đấy cả&#8221;.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</p>



<p>Về đến nhà, Đồng Tử truyền đạo Phật lại cho vợ. Tiên Dung giác ngộ và bỏ việc buôn bán cùng chồng vân du tìm thầy học đạo<sup>(1)</sup>.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</p>



<p>Trở lại câu chuyện về vợ chồng Chử Đồng Tử &#8211; Tiên Dung: Một hôm, trời đã tối mà chưa gặp chỗ trú chân, họ nghỉ lại và cắm gậy che nón rồi nằm ở dưới. Vào khoảng canh ba, tự nhiên tại khoảng đất ấy nổi lên thành quách nhà cửa, nào lâu đài bằng châu ngọc, nào kho tàng đầy của cải, nào màn che chiếu trải không thiếu thứ gì. Rồi còn tiên đồng ngọc nữ, tướng sĩ lính hầu xúm xít quanh vợ chồng Tiên Dung. Sáng hôm sau, nhân dân quanh vùng đều kinh hãi, ai nấy cũng mang hương hoa thực phẩm đến xin làm tôi. Họ vào thành thấy văn võ bách quan, lính tráng tấp nập như một quốc gia riêng biệt.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</p>



<p>Hùng Vương lần này nghe tin báo cho là con gái làm loạn vội phái quân đi đánh. Quan quân sắp đến, bộ hạ Tiên Dung xin đem quân chống cự, nhưng nàng cười và bảo: &#8220;Tất cả mọi việc do trời chứ không phải ta. Ta đâu dám cự lại phụ vương. Sống và chết đều nhờ trời. Ta có bị phụ vương giết cũng không dám oán hận&#8221;.&nbsp;&nbsp;</p>



<p>Trời đã tối, đại quân Hùng Vương chưa kịp tiến công, bèn dừng lại đóng ở bãi Tự nhiên, còn cách thành địch một con sông lớn. Đến nửa đêm bỗng có một trận bão làm nổi sóng, nhổ cây, quan quân đại loạn. Chỉ trong chốc lát, thành quách nhà cửa và bộ hạ của Tiên Dung đều bay lên trời. Đến sáng hôm sau, mọi người đều kinh ngạc thấy chỗ đó chỉ là một cái đầm lớn. Họ lập đền thờ thường năm cúng tế, gọi đầm ấy là đầm Một đêm (Nhất Dạ Trạch). </p>



<h2 class="wp-block-heading">Phù Đổng Thiên Vương (Thánh Gióng)</h2>



<p>Thánh Gióng, hiệu là Phù Đổng Thiên Vương hay Sóc Thiên vương, là một nhân vật trong truyền thuyết Việt Nam, một trong bốn vị thánh mà người Việt gọi là Tứ bất tử trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam. Ông được xem là tượng trưng cho tinh thần chống ngoại xâm và sức mạnh tuổi trẻ.</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="800" height="533" src="https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/02/tu-bat-tu-1-1733821941.jpg" alt="Phù Đổng Thiên Vương (Thánh Gióng)" class="wp-image-1613" srcset="https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/02/tu-bat-tu-1-1733821941.jpg 800w, https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/02/tu-bat-tu-1-1733821941-300x200.jpg 300w, https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/02/tu-bat-tu-1-1733821941-768x512.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px" /><figcaption class="wp-element-caption">Phù Đổng Thiên Vương (Thánh Gióng)</figcaption></figure>
</div>


<p>Vào thời Hùng Vương, có một người đàn bà đã nhiều tuổi nhưng sống một mình và không có con. Một sáng nọ bà đi thăm nương, bỗng nhìn thấy một vế chân giẫm nát cả mấy luống cà. Bà kêu lên:</p>



<p>&#8211; Ôi bàn chân ai mà to thế này!</p>



<p>Bỗng bà cảm thấy rùng mình khi đưa bàn chân ướm thử vào dấu chân lạ. Sau khi ướm thử vào dấu chân lạ, bà có mang. Đủ tháng đủ ngày bà sinh được một đứa con trai bụ bẫm. Bà đặt tên là Gióng.</p>



<p>Nhưng thằng bé lên 3 tuổi rồi mà vẫn nằm ngửa đòi ăn, không biết ngồi, không biết lẫy, cũng không biết nói hay cười.</p>



<p>Ngày ấy, giặc Ân kéo vào cướp nước ta. Giặc Ân rất hung tàn, cầm đầu là một tên tướng gọi là Ân vương. Chúng đi đến đâu là đốt nhà, phá cửa, giết người cướp của đến đấy. Hùng Vương nhiều lần xuất trận nhưng không đánh nổi lại chúng. Vua hùng lấy làm lo lắng vội phái sứ giả đi khắp nơi tìm tướng tài cứu nước.</p>



<p>Một hôm, sứ giả đi đến làng của chú bé Gióng. Gióng nghe loa thấy việc nhà Vua đang tìm người tài đánh giặc cứu nước, mẹ Gióng đang ru con liền đùa rằng:</p>



<p>&#8211; Con ơi! Con của mẹ chậm đi chậm nói thì biết bao giờ mới đi đánh giặc giữ nước được đây!</p>



<p>Không ngờ, Gióng nhìn mẹ mở miệng cất thành tiếng:</p>



<p>&#8211; Mẹ cho gọi sứ giả vào đây cho con!</p>



<p>Nói xong lại im bặt. Bà mẹ vừa mừng, vừa sợ vội kể chuyện với xóm giềng. Mọi người tới nhà ai nấy cũng cho là một sự lạ. Sau cùng, 1 người nói:</p>



<p>&#8211; Ta cứ đi mời sứ giả đến xem thử nó muốn cái gì.</p>



<p>Khi sứ giả của nhà Vua bước vào, nhìn thấy <a href="https://www.tichxua.com/truyen-co-tich-cau-be-tich-chu/">cậu bé</a> Gióng liền nói:</p>



<p>&#8211; Mày là đứa trẻ lên ba mới học nói, mày định mời ta đến đây để làm gì?</p>



<p>Gióng trả lời đầy chững chạc:</p>



<p>&#8211; Về bảo với nhà Vua rèn cho ta một con ngựa sắt, một thanh gươm sắt, một áo giáp sắt và một nón sắt, ta sẽ đánh đuổi giặc giữ cho.</p>



<p>Ai nấy nghe xong đều khôn xiết lạ lùng, cho rằng thần nhân xuất hiện. Sứ giả lập tức phi ngựa về tâu với nhà Vua. Nghe nói, Hùng Vương mừng rỡ, ra lệnh cho thợ rèn gom tất cả sắt lại rèn ngựa, gươm, áo giáp và nón như lời xin của cậu bé. Khi mọi thứ rèn xong nặng không thể tưởng tượng nổi. Hàng chục người mó vào thanh gươm mà không nhúc nhích. Hùng Vương phải cho hàng ngàn quân sĩ tìm mọi cách để mang đến cho cậu bé Gióng.</p>



<p>Khi được tin quân sĩ khiêng ngựa sắt sắp đến làng, mẹ Gióng sợ hãi chạy về bảo với con:</p>



<p>&#8211; Con ơi! Việc nhà vua đâu phải là chuyện chơi. Hiện quân sĩ đang kéo đến ầm ầm ngoài bãi rồi, biết làm thế nào bây giờ con?</p>



<p>Nghe nói thế, Gióng vụt đứng dậy và nói:</p>



<p>&#8211; Việc đánh giặc thì mẹ đừng lo. Nhưng mẹ phải cho con ăn thật nhiều mới được!</p>



<p>Bà mẹ vội thổi cơm cho con ăn, nhưng cứ nấu lên được nồi nào Gióng ăn hết ngay nồi ấy. Mỗi lần ăn một nồi cơm thì Gióng lại lớn thêm được một ít và đòi ăn thêm. Mẹ càng cho con ăn thì con lại càng lớn nhanh như thổi, bỗng chốc đã trở thành một cậu thanh niên vô cùng khỏe mạnh.</p>



<p>Hết gạo, bà mẹ kêu gọi <a href="https://www.tichxua.com/truyen-co-tich-hang-xom-cua-gau-con/">hàng xóm</a> láng giềng. Cả làng nô nức đem gạo khoai, trâu, rượu, hoa quả, bánh trái mang đến đầy một sân. Nhưng đưa đến bao nhiêu thì Gióng ăn vợi hết bấy nhiêu, mà vẫn đòi ăn không nghỉ.</p>



<p>Sau đó, Gióng lại bảo tiếp:</p>



<p>&#8211; Mẹ phải kiếm vải cho con mặc.</p>



<p>Người ta lại đua nhau mang vải lụa tới may áo quần cho Gióng mặc. Nhưng thân thể Gióng lớn vượt trội một cách kỳ lạ, áo quần vừa may xong đã thấy chật, thấy ngắn, lại phải mang vải lụa tới để chắp nối thêm. Không mấy chốc đầu Gióng đã chạm đến nóc nhà. Ai nấy chưa hết kinh ngạc thì vừa lúc quân sĩ đã hì hục khiêng được ngựa, gươm, áo giáp và nón sắt tới. Gióng bước ra khỏi nhà vươn vai một cái, người bỗng cao to sừng sững, chân dài hơn trượng, hét lên một tiếng như tiếng sấm:</p>



<p>&#8211; Ta là tướng nhà Trời!</p>



<p>Nói rồi Gióng mặc giáp sắt, đội nón sắt, tay cầm gươm múa quanh mấy vòng. Đoạn từ biệt mẹ và dân làng, nhảy lên lưng ngựa. Ngựa sắt bỗng chồm lên, phun thẳng ra đằng trước một luồng <a href="https://www.tichxua.com/truyen-lua-mua-va-con-ho-hung-hang/">lửa</a> đỏ rực. Gióng thúc chân, ngựa phi như bay, sải từng bước dài hàng chục con sào. Chỉ trong chớp mắt, ngựa đã xông đến đồn trại giặc đang đóng la liệt cả mấy khu rừng. Lưỡi gươm của Gióng vung lên loang loáng như chớp giật. Quân giặc xông ra chừng nào chết chừng ấy. Ngựa thét ra lửa thiêu cháy từng dãy đồn trại, lửa thiêu luôn cả mấy khu rừng.</p>



<p>Nhưng tướng giặc Ân vương vẫn còn cố gào thét hô quân xáp tới, Gióng càng đánh càng khỏe, thây giặc nằm ngổn ngang. Bỗng chốc gươm gãy, Gióng không chút bối rối, thuận tay nhổ những bụi tre hai bên đường quật tới tấp vào các toán giặc đang cố gắng trụ lại theo lệnh chủ tướng. Chẳng mấy chốc quân giặc đã tẩu tán bỏ chạy khắp nơi, Ân vương bị quật chết tan xác. Bọn tàn binh giặc lạy lục xin hàng. Quân đội của Hùng Vương cũng như dân các làng chỉ còn việc xông ra trói chúng lại. Không đầy một buổi, Gióng đã trừ xong nạn cho nước nhà. Lúc bấy giờ ngựa Gióng đã tiến đến chân núi Sóc Sơn. Đến đây, Gióng bèn cởi giáp bỏ nón lại, rồi cả người lẫn ngựa bay thẳng lên trời.</p>



<p>Sau khi thắng trận, để nhớ ơn người anh hùng, vua Hùng sai lập đền thờ Thánh Gióng ở làng quê, phong làm Phù Đổng thiên vương.</p>



<p>Ngày nay chúng ta còn thấy vẫn còn những dấu vết như dãy ao tròn nối nhau kéo dài suốt từ Kim Anh, Đa Phúc cho đến Sóc Sơn, người ta bảo đó là những vết chân ngựa của Thánh Gióng. Khu rừng bị ngựa sắt phun lửa thiêu cháy nay còn mang cái tên là làng Cháy. Những <a href="https://www.tichxua.com/truyen-co-tich-cay-tre-tram-dot/">cây tre</a> mà Gióng đã nhổ quật vào giặc bị lửa đốt màu xanh ngả thành màu vàng và có những vết cháy lốm đốm, ngày nay giống ấy vẫn còn, người ta gọi là tre là ngà (hay đằng ngà).</p>



<h2 class="wp-block-heading"><strong>Công chúa Liễu Hạnh (Mẫu Liễu Hạnh)</strong></h2>



<p>Thánh Mẫu Liễu Hạnh hay Liễu Hạnh công chúa hay Mẫu Đệ Nhị Địa Tiên là một trong những vị Thánh quan trọng của tín ngưỡng Việt Nam. Bà còn được gọi bằng các tên: Bà Chúa Liễu, Liễu Hạnh, Mẫu Liễu Hạnh hoặc ở nhiều nơi thuộc vùng Bắc Bộ bà được gọi ngắn gọn là Mẫu Liễu. Một số đền thờ tôn vinh bà là Mẫu Thượng Thiên</p>


<div class="wp-block-image">
<figure class="aligncenter size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="800" height="419" src="https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/02/tu-bat-tu-3-1733821941.jpg" alt="Công chúa Liễu Hạnh (Mẫu Liễu Hạnh)" class="wp-image-1615" srcset="https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/02/tu-bat-tu-3-1733821941.jpg 800w, https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/02/tu-bat-tu-3-1733821941-300x157.jpg 300w, https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/02/tu-bat-tu-3-1733821941-768x402.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px" /><figcaption class="wp-element-caption">Công chúa Liễu Hạnh (Mẫu Liễu Hạnh)</figcaption></figure>
</div>


<p>Theo sự tích thì Thánh Mẫu Liễu Hạnh thường hay giáng thế cứu giúp nhân dân, hỗ trợ phát triển nông nghiệp, chăn nuôi, giao thương buôn bán… Dân gian thường lưu truyền lại những lần giáng thế đó của bà, trong đó có ba lần cụ thể như sau:</p>



<p><strong>Lần thứ nhất:</strong>&nbsp;Sự tích kể lại rằng, lần thứ nhất Thánh Mẫu Liễu Hạnh đầu thai xuống làm con của một cặp vợ chồng đã có tuổi ở Nam Định, là những người <a href="https://www.tichxua.com/truyen-co-tich-chim-khach-va-qua/">hiền lành</a> thân thiện nhưng đã quá 40 vẫn chưa có nổi một mụn con. Tới một ngày rằm tháng hai, đôi vợ chồng được <a href="https://www.tichxua.com/su-tich-ret-nang-ban/">Ngọc Hoàng</a> báo mộng rằng có con gái thứ của mình tới đầu thai làm con trong nhà của họ.</p>



<p>Ngay sau đó bà vợ đã mang thai và sinh được một cô con gái được đặt tên là Phạm Tiên Nga vào ngày 6 tháng 3 năm Quý Sửu. Hiện thân của Thánh Mẫu rất yêu thương cha mẹ, đã nhiều lần từ chối chuyện hôn nhân của bản thân mình chỉ vì muốn chăm sóc cha mẹ già. Sau khi cha mẹ qua đời, hoàn thành trách nhiệm và bổn phận người con của mình. <a href="https://www.tichxua.com/truyen-co-tich-nang-tien-hoa-cuc/">Nàng Tiên</a> Nga đã đi khắp nơi để hỗ trợ, cứu giúp dân lành. Tới cuối cùng bà mất vào năm 1473 dưới thời vua Lê Thánh Tông.</p>



<p><strong>Lần thứ hai:</strong>&nbsp;Lần thứ hai Thánh Mẫu chuyển thế làm con gái của nhà một người họ Lê người Nam Định và được đặt tên là Lê Giáng Tiên.</p>



<p>Thánh Mẫu Liễu Hạnh bén duyên và lấy tiên sinh Trần Đào Lang và sinh hạ được 2 người con, một trái một gái tên là Nhân và Hòa. Tới năm Đinh Sửu 1577 khi bà được 21 tuổi thì bỗng dưng qua đời dù không đau ốm hay bệnh tật gì.</p>



<p><strong>Lần thứ ba:</strong>&nbsp;Dân gian tin rằng do hai lần giáng thế trước của bà chưa trọn vẹn và vẫn còn lưu luyến nghĩa tình nên vào năm Canh Dần 1650 tại làng Tây Mỗ, Thanh Hóa bà đã hạ thế lần thứ ba bà ngày 10 tháng 10. Sau đó bà đã kết duyên với tiên sinh Mai Thanh Lâm (là chuyển kiếp của tiên sinh Trần Đào Lang).</p>



<p>Thời bấy giờ nhân gian loạn lạc, chúa Trịnh Nguyễn tranh giành, đời sống nhân dân lầm than cực khổ nên Thánh Mẫu Liễu Hạnh lại ra sức tương trợ, cứu độ dân lành và trừng trị kẻ xấu. Nên sau đó bà đã được lập đền thờ riêng tại vùng đất này.</p>
<p>The post <a href="https://www.tichxua.com/tu-bat-tu-viet-nam-la-ai/">Tứ bất tử Việt Nam là ai?</a> appeared first on <a href="https://www.tichxua.com">Tích Xưa</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Hà Nội &#8211; Điện Biên Phủ trên không – bản anh hùng ca của ý chí và trí tuệ Việt Nam</title>
		<link>https://www.tichxua.com/ha-noi-dien-bien-phu-tren-khong-ban-anh-hung-ca-cua-y-chi-va-tri-tue-viet-nam/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Tích Xưa]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 16 Jan 2026 09:06:53 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Lịch sử]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.tichxua.com/?p=1166</guid>

					<description><![CDATA[<p>Nếu chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 vang dội năm châu, chấn động địa cầu thì chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không” cuối năm 1972 lại một lần nữa khẳng định bản lĩnh, trí tuệ và sức mạnh vô song của con người Việt Nam trong thời đại mới.</p>
<p>The post <a href="https://www.tichxua.com/ha-noi-dien-bien-phu-tren-khong-ban-anh-hung-ca-cua-y-chi-va-tri-tue-viet-nam/">Hà Nội &#8211; Điện Biên Phủ trên không – bản anh hùng ca của ý chí và trí tuệ Việt Nam</a> appeared first on <a href="https://www.tichxua.com">Tích Xưa</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p>Lịch sử dân tộc <a href="https://www.tichxua.com/tai-sao-ung-ho-cuba/">Việt Nam</a> là lịch sử của những cuộc đấu tranh kiên cường để bảo vệ <a href="https://www.tichxua.com/thoi-ky-nha-tien-ly-va-nha-trieu-544-602/">độc lập</a>, tự do và toàn vẹn lãnh thổ. Trải qua hàng nghìn năm <a href="https://www.tichxua.com/viet-nam-thoi-ky-dung-nuoc-2000-258-trcn/">dựng nước</a> và giữ nước, dân tộc ta đã ghi dấu nhiều chiến công hiển hách, làm rạng danh non sông đất nước. Trong số đó, chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không” vào tháng 12 năm 1972 là một trong những mốc son chói lọi, thể hiện rõ bản lĩnh, trí tuệ và ý chí quật cường của con người Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.</p>



<p>Sau nhiều năm tiến hành chiến tranh xâm lược tại Việt Nam nhưng không đạt được mục tiêu, đế quốc Mỹ rơi vào thế bế tắc cả về quân sự lẫn chính trị. Trên bàn đàm phán tại Paris, Mỹ không thể khuất phục được lập trường kiên định của ta. Trong tình thế đó, Mỹ đã quyết định mở cuộc tập kích chiến lược bằng không quân quy mô lớn chưa từng có, mang mật danh “Linebacker II”, sử dụng hàng trăm lượt máy bay B-52 cùng nhiều loại vũ khí hiện đại khác, nhằm đánh phá ác liệt Hà Nội, Hải Phòng và một số địa phương trọng điểm ở miền Bắc. Âm mưu của Mỹ là “đưa miền Bắc trở về thời kỳ đồ đá”, làm lung lay ý chí chiến đấu của nhân dân Việt Nam và giành lợi thế trên bàn đàm phán.</p>



<p>Đêm 18 tháng 12 năm 1972, bầu trời Hà Nội rung chuyển bởi tiếng động cơ gầm rú của máy bay và tiếng bom nổ dữ dội. Trong suốt 12 ngày đêm liên tiếp, từ ngày 18 đến ngày 29 tháng 12, miền Bắc phải hứng chịu những trận mưa bom khốc liệt nhất trong lịch sử chiến tranh hiện đại. Phố Khâm Thiên, Bệnh viện Bạch Mai, Trường học, khu dân cư… bị tàn phá nặng nề; nhiều người dân vô tội đã ngã xuống trong đau thương và mất mát. Tuy nhiên, trước sự tàn bạo của kẻ thù, quân và dân ta không hề nao núng mà càng thêm căm phẫn, quyết tâm chiến đấu bảo vệ từng tấc đất, từng mái nhà của Tổ quốc.</p>



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="1000" height="600" src="https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/01/DienBienPhu-1672067841-9435-1672068480.webp" alt="" class="wp-image-1168" srcset="https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/01/DienBienPhu-1672067841-9435-1672068480.webp 1000w, https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/01/DienBienPhu-1672067841-9435-1672068480-300x180.webp 300w, https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/01/DienBienPhu-1672067841-9435-1672068480-768x461.webp 768w" sizes="auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px" /><figcaption class="wp-element-caption">Nhiều máy bay B-52 lần lượt bị bắn rơi, có chiếc rơi ngay tại chỗ, có chiếc rơi xa ngoài biển</figcaption></figure>



<p>Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, thế trận phòng không nhân dân được xây dựng chặt chẽ, kết hợp giữa lực lượng tên <a href="https://www.tichxua.com/truyen-lua-mua-va-con-ho-hung-hang/">lửa</a>, pháo cao xạ, không quân, radar và lực lượng dân quân tự vệ. Dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và <a href="https://www.tichxua.com/tieu-su-chu-tich-ho-chi-minh/">Bác Hồ</a> kính yêu (dù Người đã đi xa), tinh thần “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” tiếp tục soi đường cho toàn dân tộc. Bằng trí tuệ sáng tạo và lòng dũng cảm phi thường, quân đội ta đã nghiên cứu kỹ quy luật hoạt động của máy bay B-52, tìm ra cách đánh hiệu quả, biến những vũ khí tưởng chừng “bất khả xâm phạm” của Mỹ thành những “pháo đài bay” bị bắn hạ.</p>



<p>Trong từng đêm chiến đấu, bầu trời Hà Nội rực sáng bởi những loạt tên lửa phòng không, những chùm pháo cao xạ đan kín bầu trời. Nhiều máy bay B-52 lần lượt bị bắn rơi, có chiếc rơi ngay tại chỗ, có chiếc rơi xa ngoài biển. Hình ảnh xác máy bay Mỹ cháy rực giữa bầu trời đêm Hà Nội đã trở thành minh chứng hùng hồn cho sức mạnh của chiến tranh nhân dân Việt Nam. Cả thế giới kinh ngạc khi chứng kiến một đất nước nhỏ bé, còn nhiều khó khăn, lại có thể đánh bại lực lượng không quân hiện đại bậc nhất thế giới lúc bấy giờ.</p>



<p>Kết thúc 12 ngày đêm lịch sử, quân và dân ta đã bắn rơi hàng chục máy bay, trong đó có nhiều chiếc B-52, buộc Mỹ phải chấm dứt cuộc ném bom miền Bắc. Thất bại nặng nề này đã giáng một đòn quyết định vào ý chí xâm lược của đế quốc Mỹ, buộc họ phải quay trở lại bàn đàm phán và ký Hiệp định Paris năm 1973, cam kết tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam, đồng thời rút toàn bộ quân viễn chinh Mỹ về nước.</p>



<p>Chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không” không chỉ mang ý nghĩa quân sự và chính trị to lớn mà còn có giá trị lịch sử sâu sắc. Đó là chiến thắng của trí tuệ con người trước vũ khí hiện đại, của lòng yêu nước trước sự tàn bạo và phi nghĩa. Chiến thắng ấy tiếp thêm niềm tin và sức mạnh cho nhân dân ta, tạo tiền đề vững chắc cho Đại thắng <a href="https://www.tichxua.com/truyen-co-tich-su-tich-mua-xuan/">mùa Xuân</a> năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.</p>



<p>Ngày nay, đứng trước những đổi thay của thời đại, chúng ta càng thấm thía giá trị của hòa bình và độc lập. Chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không” mãi mãi là biểu tượng sáng ngời của tinh thần bất khuất, ý chí kiên cường và lòng tự hào dân tộc. Thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay cần khắc ghi những trang sử hào hùng ấy, sống có trách nhiệm với Tổ quốc, không ngừng học tập, rèn luyện và cống hiến để xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh, văn minh, xứng đáng với sự hy sinh to lớn của các thế hệ cha anh đi trước.</p>
<p>The post <a href="https://www.tichxua.com/ha-noi-dien-bien-phu-tren-khong-ban-anh-hung-ca-cua-y-chi-va-tri-tue-viet-nam/">Hà Nội &#8211; Điện Biên Phủ trên không – bản anh hùng ca của ý chí và trí tuệ Việt Nam</a> appeared first on <a href="https://www.tichxua.com">Tích Xưa</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Tiểu sử Đại tướng Chu Huy Mân</title>
		<link>https://www.tichxua.com/tieu-su-dai-tuong-chu-huy-man/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Tích Xưa]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 16 Jan 2026 03:54:22 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Lịch sử]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.tichxua.com/?p=1160</guid>

					<description><![CDATA[<p>Đại tướng Chu Huy Mân (1913-2006), tên khai sinh Chu Văn Điều, là một vị tướng tài ba và nhà chính trị lỗi lạc của Quân đội nhân dân Việt Nam, từng giữ các chức vụ quan trọng như Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước. Ông nổi bật trong chiến dịch Điện Biên Phủ (Chính ủy Đại đoàn 316) và các chiến dịch lớn khác, được thăng cấp hàm vượt bậc và là tấm gương sáng về đạo đức cách mạng.</p>
<p>The post <a href="https://www.tichxua.com/tieu-su-dai-tuong-chu-huy-man/">Tiểu sử Đại tướng Chu Huy Mân</a> appeared first on <a href="https://www.tichxua.com">Tích Xưa</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p>Đại tướng Chu Huy Mân (1913-2006), tên khai sinh Chu Văn Điều, là một vị tướng tài ba và nhà chính trị lỗi lạc của Quân đội nhân dân <a href="https://www.tichxua.com/tai-sao-ung-ho-cuba/">Việt Nam</a>, từng giữ các chức vụ quan trọng như Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước. Ông nổi bật trong chiến dịch Điện Biên Phủ (Chính ủy Đại đoàn 316) và các chiến dịch lớn khác, được thăng cấp hàm vượt bậc và là tấm gương sáng về đạo đức cách mạng.</p>



<h2 class="wp-block-heading"><strong>Sự nghiệp nổi bật:</strong></h2>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>Giai đoạn đầu:</strong> Gia nhập Đảng sớm (17 tuổi), hoạt động cách mạng, bị địch bắt và tù đày nhiều lần.</li>



<li><strong>Kháng chiến chống Pháp:</strong> Lãnh đạo Đại đoàn 316, trực tiếp chỉ huy trận mở màn Điện Biên Phủ tại Him Lam.</li>



<li><strong>Kháng chiến chống Mỹ:</strong> Tư lệnh Quân khu Tây Bắc, Chính ủy các chiến dịch Tây Nguyên, Huế &#8211; Đà Nẵng, là chỗ dựa tin cậy ở Quân khu 5.</li>



<li><strong>Sau 1975:</strong> Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị (1977), Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước (1981).</li>



<li><strong>Vinh danh:</strong> Được phong hàm Thiếu tướng (1958), Thượng tướng (1974), Đại tướng (1980). </li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading"><strong>Đại tướng Chu Huy Mân, tấm gương sáng về đức hy sinh, lòng dũng cảm và sáng tạo</strong></h2>



<p>Đại tướng Chu Huy Mân, tên khai sinh là Chu Văn Điều, sinh ngày 17-3-1913 tại xã Yên Lưu, Tổng Yên Trường, Phủ Hưng Nguyên (nay là xã Hưng Hòa, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An). Trên mảnh đất địa linh, nhân kiệt, giàu <a href="https://www.tichxua.com/truyen-co-tich-su-tich-cung-ga-dem-giao-thua/">truyền thống</a> cách mạng, ngay từ khi còn nhỏ, người thanh niên yêu nước đã sớm tiếp thu truyền thống văn hóa của quê hương và được giác ngộ cách mạng.</p>



<p>Tham gia cao trào cách mạng Xô viết Nghệ Tĩnh 1930 &#8211; 1931, là Đội phó Đội Tự vệ Đỏ, đồng chí đã tích cực đấu tranh bảo vệ chính quyền cách mạng và được kết nạp Đảng vào tháng 11-1930. Tháng 5-1935, đồng chí đổi tên là Chu Huy Mân với ý nghĩa là “ngọc sáng”.</p>



<p>Giai đoạn 1937 – 1942, đồng chí nhiều lần bị địch bắt, tra tấn dã man tại các nhà tù, như: Vinh (Nghệ Tĩnh), Đắc Glei, Đắc Tô (Kon Tum) nhưng vẫn giữ vững khí tiết của một người cộng sản kiên trung; tham gia đấu tranh chống chế độ hà khắc của nhà tù đế quốc, biến nhà tù thành trường học cách mạng. Sau khi vượt ngục, đồng chí hoạt động tại Quảng Nam, đã có nhiều đóng góp trong tập hợp lực lượng, củng cố và phát triển phong trào cách mạng. Đặc biệt, trực tiếp tham gia lãnh đạo Tổng khởi nghĩa và thành lập chính quyền tại tỉnh Quảng Nam, góp phần thúc đẩy Tổng khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám năm 1945 trên toàn quốc.</p>



<p>Tháng 9-1945, người cộng sản kiên trung lúc này gia nhập Quân đội và được phân công làm Chính trị viên Chi đội (Tỉnh đội); sau đó đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng của Quân đội và của Đảng, Nhà nước trên các mặt trận nóng bỏng, ác liệt nhất.</p>



<p>Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, trên cương vị Trung đoàn trưởng kiêm Bí thư Đảng ủy các Trung đoàn 72, 74, 174; Chính ủy, Bí thư Đảng ủy Đại đoàn 316, đồng chí Chu Huy Mân đã lãnh đạo, chỉ huy đơn vị tham gia nhiều chiến dịch lớn, lập nhiều chiến công vẻ vang, góp phần làm nên những chiến thắng, như: Việt Bắc &#8211; Thu Đông (1947), Chiến dịch Biên giới (1950), Chiến dịch Điện Biên Phủ (1954)… góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.</p>



<p>Với tài năng quân sự và nhãn quan chính trị sắc sảo, Đại tướng Chu Huy Mân luôn có những dự đoán và phát hiện những vấn đề nảy sinh trên chiến trường. Ông đã chỉ đạo lực lượng vũ trang tích cực thực hiện phương châm kết hợp đấu tranh quân sự với đấu tranh chính trị, đánh địch bằng hai chân, ba mũi giáp công trên cả ba vùng chiến lược. Đặc biệt, Đại tướng Chu Huy Mân đã có những đóng góp vào nghệ thuật quân sự, đặc biệt là nghệ thuật chiến dịch tổng hợp gồm hai lực lượng: Chính trị (đấu tranh chính trị, binh vận), quân sự (ba thứ quân) là một trong những phát triển sáng tạo, độc đáo, nổi bật của chiến tranh cách mạng Việt Nam.</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="698" src="https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/01/dai-tuong-chu-huy-man-tai-duc-1024x698.jpg" alt="" class="wp-image-1162" srcset="https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/01/dai-tuong-chu-huy-man-tai-duc-1024x698.jpg 1024w, https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/01/dai-tuong-chu-huy-man-tai-duc-300x205.jpg 300w, https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/01/dai-tuong-chu-huy-man-tai-duc-768x524.jpg 768w, https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/01/dai-tuong-chu-huy-man-tai-duc-1536x1047.jpg 1536w, https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/01/dai-tuong-chu-huy-man-tai-duc.jpg 1600w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><figcaption class="wp-element-caption"><em>Đại tướng Chu Huy Mân, Phó chủ tịch Hội đồng Nhà nước, thăm và làm việc tại Cộng hòa dân chủ Đức, tháng 6-1983.</em></figcaption></figure>



<p>Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, Đại tướng Chu Huy Mân đã cùng tập thể Khu ủy, Quân khu ủy và Bộ tư lệnh Quân khu 5 lãnh đạo quân và dân ta lập nên các chiến công vang dội. Tiêu biểu như: Trận Núi Thành, Vạn Tường, Plei Me &#8211; Ia Đrăng; xây dựng “vành đai diệt Mỹ”; chỉ đạo và tổ chức thực hiện thắng lợi các chiến dịch tiến công tổng hợp Ba Gia (1965), Sa Thầy (1966), Tết Mậu Thân (1968), Bắc Bình Định (1972), chiến dịch Huế, Đà Nẵng (1975)…, góp phần cùng quân dân cả nước “Đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào”, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất Tổ quốc.</p>



<h3 class="wp-block-heading">Ngày về mẹ và con trai đã mất</h3>



<p>Ngày 5 tháng 5 (âm lịch) năm 1940, trong cái nắng như thiêu đốt của miền Trung, Chu Huy Mân đang phụ mẹ công việc Tết Đoan Ngọ thì ba tên lính lệ bất ngờ kéo đến, mang theo xiềng xích. “Ông Mân, chúng tôi được lệnh bắt ông!”, tiếng quát lạnh lùng không làm ông nao núng. Chu Huy Mân chỉ xin vài phút thay áo, chào mẹ, vợ và bế đứa con trai đầu lòng. Mẹ đứng lặng, nước mắt chảy vào trong; vợ ông đang bầu đứa thứ 2 òa khóc, xin cho chồng ăn bát cơm tiễn biệt nhưng không được chấp nhận.</p>



<p>Khi bị xiềng tay áp giải đi, bà con trong làng lặng lẽ đứng hai bên đường. Có cụ già nghẹn giọng dặn: “Anh cứ đi bình an, ở nhà có chúng tôi lo liệu!”.</p>



<p>Chu Huy Mân bị giam ở Đắc Lay rồi Đắc Tô (Kon Tum). Năm 1943, ông vượt ngục, trở lại hoạt động, tham gia Ban Việt Minh tỉnh và Tỉnh ủy Quảng Nam, sau đó giữ chức Phó Bí thư Tỉnh ủy. Dù trải qua tra tấn, tù đày, ý chí cách mạng trong ông càng thêm bền gan son sắt.</p>



<p>Sau Cách mạng Tháng Tám 1945 thành công, Chu Huy Mân vào quân đội, làm Chính trị viên Tỉnh đội Quảng Nam, rồi Chủ tịch Ủy ban Quân chính 4 tỉnh Trung Bộ. Khi đồng chí Lê Thiết Hùng &#8211; Khu trưởng Khu 4 vào miền Trung nhận nhiệm vụ, ông cho phép Chu Huy Mân về thăm quê sau nhiều năm xa cách.</p>



<p>Trên chuyến tàu mùa đông từ Huế ra Vinh, Chu Huy Mân lặng lẽ nghĩ về mẹ. Một câu hỏi nhói lên: Mẹ còn hay mất? Đến đầu xã Yên Lưu, gặp cháu Chu Văn Tứ, Huy Mân mới hay tin dữ khi nghe Tứ òa lên: “Chú Mân ơi, bà và em Chân mất rồi! Chết đói trước khi ta giành chính quyền…”.</p>



<p>Khi Chu Huy Mân về đến đầu làng, bà con ùa ra vây quanh, vì có tin đồn ông đã hy sinh. Vợ chỉ biết khóc, còn đứa con gái Chu Thị An gần 5 tuổi không nhận ra cha. Suốt đêm, các cụ niên lão thay nhau đến nhà, kể về những năm tháng quê hương vật lộn với đói khát, giặc giã trong thời gian ông vắng bóng.</p>
<p>The post <a href="https://www.tichxua.com/tieu-su-dai-tuong-chu-huy-man/">Tiểu sử Đại tướng Chu Huy Mân</a> appeared first on <a href="https://www.tichxua.com">Tích Xưa</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Tiểu sử anh hùng Kim Đồng</title>
		<link>https://www.tichxua.com/tieu-su-anh-hung-kim-dong/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Tích Xưa]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 11 Jan 2026 15:10:29 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Lịch sử]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.tichxua.com/?p=1020</guid>

					<description><![CDATA[<p>Anh hùng Kim Đồng (tên thật Nông Văn Dền, dân tộc Nùng, 1929 - 1943) là đội trưởng đầu tiên của Đội Nhi đồng Cứu quốc (nay là Đội TNTP Hồ Chí Minh), người anh hùng thiếu niên dân tộc Nùng ở Cao Bằng, đã hy sinh oanh liệt vào ngày 15/02/1943 khi mới 14 tuổi, bảo vệ cán bộ cách mạng</p>
<p>The post <a href="https://www.tichxua.com/tieu-su-anh-hung-kim-dong/">Tiểu sử anh hùng Kim Đồng</a> appeared first on <a href="https://www.tichxua.com">Tích Xưa</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p>Anh hùng Kim Đồng (tên thật Nông Văn Dền, dân tộc Nùng, 1929 &#8211; 1943) là đội trưởng đầu tiên của Đội Nhi đồng Cứu quốc (nay là Đội TNTP <a href="https://www.tichxua.com/tieu-su-chu-tich-ho-chi-minh/">Hồ Chí Minh</a>), người anh hùng thiếu niên dân tộc Nùng ở Cao Bằng, đã hy sinh oanh liệt vào ngày 15/02/1943 khi mới 14 tuổi, bảo vệ cán bộ cách mạng. Cuộc đời anh là tấm gương sáng ngời về lòng dũng cảm, mưu trí, trung thành tuyệt đối với cách mạng, hy sinh thân mình để bảo vệ an toàn cho các đồng chí lãnh đạo Đảng, trở thành biểu tượng bất diệt cho thiếu nhi <a href="https://www.tichxua.com/tai-sao-ung-ho-cuba/">Việt Nam</a></p>



<h2 class="wp-block-heading">Xuất thân</h2>



<p>Sinh ra tại làng Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. </p>



<p>Xuất thân trong gia đình <a href="https://www.tichxua.com/truyen-co-tich-tri-khon-cua-ta-day/">nông dân</a> nghèo. Bố mất sớm, anh trai (Nông Văn Tằng &#8211; bí danh Phục Quốc) hy sinh trong kháng chiến. Kim Đồng sớm phải gánh vác việc nhà, được giác ngộ cách mạng sớm. </p>



<h2 class="wp-block-heading">Hoạt động cách mạng</h2>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>Năm 1941:</strong> Được chọn là một trong 5 đội viên đầu tiên của Đội Nhi đồng Cứu quốc và được bầu làm Đội trưởng.</li>



<li><strong>Nhiệm vụ:</strong> Làm liên lạc viên, chuyển thư từ, tài liệu, dẫn đường, canh gác cho cán bộ Việt Minh hoạt động bí mật tại căn cứ Cao Bằng. </li>
</ul>



<p>Rạng sáng 15/02/1943, khi đang làm nhiệm vụ canh gác, Kim Đồng phát hiện địch bao vây nơi họp bí mật của Trung ương Đảng. Anh mưu trí nhử địch nổ súng về phía mình, dũng cảm hy sinh để bảo vệ an toàn tuyệt đối cho các đồng chí lãnh đạo. </p>



<p>Tấm gương hy sinh của Kim Đồng là biểu tượng cho lòng yêu nước, tinh thần quả cảm, mưu trí, là niềm tự hào và động lực phấn đấu của thiếu nhi Việt Nam qua các thế hệ.  Nông Văn Dền (Kim Đồng) được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào ngày 23/09/1997. </p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="667" src="https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/01/Mo_Kim_Dong_Cao_Bang-1024x667.jpg" alt="" class="wp-image-1022" srcset="https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/01/Mo_Kim_Dong_Cao_Bang-1024x667.jpg 1024w, https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/01/Mo_Kim_Dong_Cao_Bang-300x195.jpg 300w, https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/01/Mo_Kim_Dong_Cao_Bang-768x500.jpg 768w, https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/01/Mo_Kim_Dong_Cao_Bang-1536x1000.jpg 1536w, https://www.tichxua.com/wp-content/uploads/2026/01/Mo_Kim_Dong_Cao_Bang-2048x1334.jpg 2048w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /></figure>



<p>Mộ và tượng đài Kim Đồng tại Khu di tích lịch sử ở Cao Bằng là địa điểm tưởng niệm, giáo dục <a href="https://www.tichxua.com/truyen-co-tich-su-tich-cung-ga-dem-giao-thua/">truyền thống</a> cho thiếu nhi cả nước. </p>
<p>The post <a href="https://www.tichxua.com/tieu-su-anh-hung-kim-dong/">Tiểu sử anh hùng Kim Đồng</a> appeared first on <a href="https://www.tichxua.com">Tích Xưa</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Anh hùng Nguyễn Văn Bảy: Huyền thoại của bầu trời</title>
		<link>https://www.tichxua.com/anh-hung-nguyen-van-bay-huyen-thoai-cua-bau-troi/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Tích Xưa]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 04 Jan 2026 09:16:03 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Lịch sử]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.tichxua.com/?p=777</guid>

					<description><![CDATA[<p>Anh hùng Nguyễn Văn Bảy (Bảy A) là phi công huyền thoại của Không quân Nhân dân Việt Nam, nổi tiếng với việc lái chiếc MiG-17 bắn rơi 7 máy bay Mỹ</p>
<p>The post <a href="https://www.tichxua.com/anh-hung-nguyen-van-bay-huyen-thoai-cua-bau-troi/">Anh hùng Nguyễn Văn Bảy: Huyền thoại của bầu trời</a> appeared first on <a href="https://www.tichxua.com">Tích Xưa</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p>Anh hùng Nguyễn Văn Bảy (Bảy A) là phi công huyền thoại của Không quân Nhân dân <a href="https://www.tichxua.com/tai-sao-ung-ho-cuba/">Việt Nam</a>, nổi tiếng với việc lái chiếc MiG-17 bắn rơi 7 máy bay Mỹ, trở thành một trong 19 phi công Việt Nam đạt danh hiệu &#8220;Ách&#8221; (Ace) trong Chiến tranh Việt Nam, được tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1967 và có cuộc sống bình dị sau khi về hưu, trồng trọt, chăn nuôi ở Đồng Tháp</p>



<h2 class="wp-block-heading">Sự nghiệp phi công huyền thoại:</h2>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>Thành tích:</strong> Lái MiG-17, ông Bảy đã xuất kích 94 lần, nổ súng 13 lần, bắn rơi 7 máy bay Mỹ (2 chiếc F-105, 5 chiếc F-4) trong 2 năm 1966-1967. </li>



<li><strong>Phong cách chiến đấu:</strong> Ông nổi tiếng với lối đánh &#8220;du kích&#8221;, áp sát tầm gần, &#8220;nắm chặt thắt lưng địch mà đánh&#8221;, &#8220;lái như lái trâu cày&#8221;. </li>



<li><strong>Vinh danh:</strong> Được <a href="https://www.tichxua.com/tieu-su-chu-tich-ho-chi-minh/">Bác Hồ</a> tặng 7 huy hiệu, được tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và là một trong 19 phi công Việt Nam đạt cấp &#8220;Ách&#8221; (bắn rơi 5 máy bay trở lên). </li>



<li><strong>Sự kiện đặc biệt:</strong> Từng lái chiếc máy bay bị thủng 84 lỗ trở về sân bay an toàn, và được Bác Hồ căn dặn không đi đánh tiếp để tránh hy sinh, ông để râu như Bác để tưởng nhớ. </li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">Cuộc sống đời thường:</h2>



<ul class="wp-block-list">
<li>Sau khi nghỉ hưu với quân hàm Đại tá, ông trở về quê nhà ở Lai Vung, Đồng Tháp, sống cuộc đời <a href="https://www.tichxua.com/truyen-co-tich-tri-khon-cua-ta-day/">nông dân</a> bình dị với tên gọi thân thương &#8220;Ông Bảy <a href="https://www.tichxua.com/su-tich-con-ho/">lúa</a>&#8221;, &#8220;Ông Bảy ruộng&#8221;. </li>



<li>Ông dành thời gian trồng rau, nuôi cá, và là biểu tượng của tinh thần &#8220;quyết tử để Tổ quốc quyết sinh&#8221; kết hợp với lối sống chân chất, gần gũi. </li>
</ul>



<p>Trong cuộc chiến đấu trên không bảo vệ bầu trời Tổ quốc, Anh hùng phi công Nguyễn Văn Bảy đã viết nên một huyền thoại với 94 lần xuất kích, nổ súng 13 lần, bắn rơi 7 máy bay Mỹ và lập một kỷ lục nữa là không nhảy dù một lần nào. Ông có vinh dự được Bác Hồ tặng 7 Huy hiệu của Người. Phi công Nguyễn Văn Bảy được ghi nhận là phi công duy nhất dùng MiG-17 bắn rơi nhiều máy bay Mỹ nhất trên thế giới (7 chiếc) được nhiều phi công kỳ cựu của Mỹ phải kính nể, thán phục. </p>



<p>Sau này, nhiều lần những cựu phi công Mỹ sang thăm Việt Nam đều muốn đến gặp gỡ và trò chuyện với phi công Nguyễn Văn Bảy. Năm 2017, chỉ 2 năm trước khi qua đời, cựu phi công Nguyễn Văn Bảy được mời đến Hoa Kỳ giao lưu với các cựu phi công từng tham gia chiến tranh ở Việt Nam.</p>



<p>Cuộc đời của người phi công huyền thoại Nguyễn Văn Bảy còn khiến đồng bào, chiến sĩ cả nước thêm mến yêu cảm phục khi ông rời buồng lái máy bay và trở về đời thường làm một <a href="https://www.tichxua.com/cau-chuyen-ve-chiec-binh-nut/">người nông dân</a> chăm chỉ, cần mẫn nơi ruộng đồng. Nghỉ hưu với quân hàm Đại tá, cùng đôi chân trần, tấm áo bà ba giản dị và cây cuốc trên vai, ông ngày ngày đào ao, trồng cây, chăm ruộng, sống cuộc sống của một người nông dân thực thụ và bình yên bên gia đình. Ông được người dân trong thôn ấp gọi là “Ông Bảy lúa”, “Ông Bảy ruộng”… chứ không phải với danh xưng một người Anh hùng quả cảm đã viết nên một huyền thoại trên bầu trời Tổ quốc và lịch sử của lực lượng Không quân Việt Nam.</p>
<p>The post <a href="https://www.tichxua.com/anh-hung-nguyen-van-bay-huyen-thoai-cua-bau-troi/">Anh hùng Nguyễn Văn Bảy: Huyền thoại của bầu trời</a> appeared first on <a href="https://www.tichxua.com">Tích Xưa</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Tiểu sử Võ Thị Sáu – Nữ anh hùng bất tử</title>
		<link>https://www.tichxua.com/tieu-su-vo-thi-sau-nu-anh-hung-bat-tu/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Tích Xưa]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 16 Dec 2025 15:03:23 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Lịch sử]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.tichxua.com/?p=652</guid>

					<description><![CDATA[<p>Võ Thị Sáu, tên thật là Nguyễn Thị Sáu, sinh năm 1933 tại xã Phước Long Thọ, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, trong một gia đình nghèo khó</p>
<p>The post <a href="https://www.tichxua.com/tieu-su-vo-thi-sau-nu-anh-hung-bat-tu/">Tiểu sử Võ Thị Sáu – Nữ anh hùng bất tử</a> appeared first on <a href="https://www.tichxua.com">Tích Xưa</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p>Võ Thị Sáu, tên thật là Nguyễn Thị Sáu, sinh năm 1933 tại xã Phước Long Thọ, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa &#8211; Vũng Tàu, trong một gia đình nghèo khó. Cha chị làm nghề đánh xe ngựa, mẹ bán bún bì tại chợ Đất Đỏ. Từ nhỏ, chị đã chứng kiến cảnh thực dân Pháp đàn áp, giết chóc đồng bào, khơi dậy lòng yêu nước mãnh liệt.</p>



<p>Năm 1947, khi mới 14 tuổi, Võ Thị Sáu gia nhập đội công an xung phong quận Đất Đỏ, tham gia nhiệm vụ diệt ác trừ gian. Chị nổi bật với lòng dũng cảm phi thường. Năm 1948, chị ném lựu đạn tiêu diệt tên cai tổng Tòng – một tên ác ôn khét tiếng. Năm 1949, chị cùng đồng đội phá cuộc mít tinh của Pháp tại chợ Đất Đỏ, giết chết một quan ba Pháp và làm bị thương nhiều lính địch. Những chiến công ấy khiến kẻ thù khiếp sợ.</p>



<p>Tháng 5/1950, chị bị bắt tại Đất Đỏ. Dù bị tra tấn dã man ở các nhà tù Chí Hòa (Sài Gòn), chị vẫn kiên trung, không khai báo. Bị kết án tử hình, thực dân Pháp lén đưa chị ra Côn Đảo ngày 21/1/1952. Tại đây, chị tiếp tục đấu tranh, được kết nạp vào Đảng Lao động <a href="https://www.tichxua.com/tai-sao-ung-ho-cuba/">Việt Nam</a> ngay trước ngày hy sinh.</p>



<p>Sáng 23/1/1952, ở tuổi 19, Võ Thị Sáu hiên ngang bước ra pháp trường. Chị từ chối bịt mắt, hát vang bài Quốc ca và hô khẩu hiệu: “Đả đảo thực dân Pháp! Việt Nam <a href="https://www.tichxua.com/thoi-ky-nha-tien-ly-va-nha-trieu-544-602/">độc lập</a> muôn năm! <a href="https://www.tichxua.com/tieu-su-chu-tich-ho-chi-minh/">Hồ Chí Minh</a> muôn năm!”. Cái chết anh dũng của chị đã trở thành biểu tượng bất khuất của dân tộc.</p>



<p>Năm 1993, chị được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên chị được đặt cho nhiều trường học, đường phố trên cả nước. Mộ chị tại nghĩa trang Hàng Dương, Côn Đảo, luôn được nhân dân thành kính tưởng nhớ. Võ Thị Sáu mãi là bông hoa bất tử trong lòng dân tộc Việt Nam, tấm gương sáng về lòng yêu nước và hy sinh cho thế hệ trẻ noi theo.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Các Chiến Công Nổi Bật Của Võ Thị Sáu</h2>



<p>Chị gia nhập đội Công an xung phong quận Đất Đỏ (tỉnh Bà Rịa) năm 1947, với nhiệm vụ chính là trừng trị ác ôn, bảo vệ dân làng, liên lạc và tiếp tế cho cách mạng. Dưới đây là chi tiết về các chiến công tiêu biểu của chị, dựa trên các tài liệu lịch sử:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>Tiêu diệt tên cai tổng Tòng (1948)</strong>: Khi mới 15 tuổi, Võ Thị Sáu đã ném lựu đạn vào tên cai tổng Tòng – một tên ác ôn khét tiếng, tay sai của thực dân Pháp, chuyên đàn áp và giết hại đồng bào. Chiến công này diễn ra tại khu vực Đất Đỏ, khiến kẻ thù khiếp sợ và góp phần bảo vệ an toàn cho nhân dân địa phương.</li>



<li><strong>Phá cuộc mít tinh của thực dân Pháp tại chợ Đất Đỏ (1949)</strong>: Trong một cuộc mít tinh do thực dân Pháp tổ chức để tuyên truyền và chiêu mộ lính, Võ Thị Sáu cùng đồng đội đã bí mật ném lựu đạn vào đám đông kẻ thù. Hành động này giết chết một quan ba Pháp và làm bị thương nhiều lính địch, gây hoang mang lớn cho bộ máy cai trị thực dân. Đây là một trong những chiến công nổi bật nhất, thể hiện sự dũng cảm và mưu lược của chị.</li>



<li><strong>Tiêu diệt hai tên chỉ điểm Cả Suốt và Cả Đay (1950)</strong>: Trước khi bị bắt, Võ Thị Sáu đã ném lựu đạn giết chết hai tên chỉ điểm viên của quân Pháp là Cả Suốt và Cả Đay – những kẻ chuyên bán đứng cách mạng và đồng bào. Chiến công này xảy ra tại Đất Đỏ, góp phần loại bỏ mối đe dọa nội gián cho lực lượng kháng chiến.</li>
</ul>



<p>Ngoài ra, Võ Thị Sáu còn tham gia nhiều hoạt động khác như liên lạc bí mật, tiếp tế vũ khí và lương thực cho chiến khu, đồng thời đấu tranh kiên cường trong tù ngục, từ chối khai báo dù bị tra tấn dã man.</p>
<p>The post <a href="https://www.tichxua.com/tieu-su-vo-thi-sau-nu-anh-hung-bat-tu/">Tiểu sử Võ Thị Sáu – Nữ anh hùng bất tử</a> appeared first on <a href="https://www.tichxua.com">Tích Xưa</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Tiểu sử Hoàng Hoa Thám &#8211; Đề Thám</title>
		<link>https://www.tichxua.com/tieu-su-hoang-hoa-tham-de-tham/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Tích Xưa]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 28 Oct 2025 15:10:16 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Lịch sử]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.tichxua.com/?p=639</guid>

					<description><![CDATA[<p>Hoàng Hoa Thám, còn gọi là Đề Thám, là thủ lĩnh tối cao của cuộc khởi nghĩa Yên Thế (1884-1913), một trong những phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp lớn nhất và kéo dài nhất ở Việt Nam cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20.</p>
<p>The post <a href="https://www.tichxua.com/tieu-su-hoang-hoa-tham-de-tham/">Tiểu sử Hoàng Hoa Thám &#8211; Đề Thám</a> appeared first on <a href="https://www.tichxua.com">Tích Xưa</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p>Hoàng Hoa Thám, còn gọi là Đề Thám, là thủ lĩnh tối cao của cuộc khởi nghĩa Yên Thế (1884-1913), một trong những phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp lớn nhất và kéo dài nhất ở <a href="https://www.tichxua.com/tai-sao-ung-ho-cuba/">Việt Nam</a> cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20.&nbsp;</p>



<p><strong>Thông tin tiểu sử</strong>:&nbsp;</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>Tên thật:</strong> Trương Văn Thám (một số tài liệu ghi là Đoàn Văn Nghĩa).</li>



<li><strong>Sinh:</strong> 1858, tại làng Dị Chế, huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên.</li>



<li><strong>Biệt danh:</strong> Ông còn được biết đến với biệt danh &#8220;Hùm thiêng Yên Thế&#8221;.</li>



<li><strong>Quá trình hoạt động:</strong>
<ul class="wp-block-list">
<li>Sau khi cha ông bị triều đình <a href="https://www.tichxua.com/nha-nguyen-thoi-ky-doc-lap-1802-1883/">nhà Nguyễn</a> bắt và xử tử, gia đình ông phải phiêu bạt lên vùng Yên Thế (Bắc Giang) để sinh sống.</li>



<li>Ban đầu, ông tham gia vào các toán nghĩa quân của Đề Nắm.</li>



<li>Sau khi Đề Nắm qua đời vào tháng 4 năm 1892, Hoàng Hoa Thám được tôn lên làm thủ lĩnh cao nhất, tiếp tục củng cố và phát triển cuộc khởi nghĩa. </li>
</ul>
</li>
</ul>



<p><strong>Những đóng góp và vai trò trong cuộc khởi nghĩa Yên Thế</strong>:&nbsp;</p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>Kéo dài cuộc chiến:</strong> Dưới sự lãnh đạo của Hoàng Hoa Thám, cuộc khởi nghĩa Yên Thế đã tồn tại và chống Pháp trong gần 30 năm (1884–1913), trở thành một bản anh hùng ca bất diệt trong lịch sử dân tộc.</li>



<li><strong>Tài năng quân sự:</strong> Hoàng Hoa Thám đã áp dụng lối đánh du kích linh hoạt, <a href="https://www.tichxua.com/truyen-co-tich-cau-be-thong-minh/">thông minh</a>, dựa vào địa hình hiểm trở của vùng Yên Thế để chống lại quân Pháp với trang bị hiện đại hơn.</li>



<li><strong>Thực hiện hòa hoãn:</strong> Ông từng ký các hiệp ước hòa hoãn với thực dân Pháp vào các năm 1894 và 1897 nhằm tranh thủ thời gian củng cố lực lượng.</li>



<li><strong>Phong trào <a href="https://www.tichxua.com/thoi-ky-nha-tien-ly-va-nha-trieu-544-602/">độc lập</a>:</strong> Cuộc khởi nghĩa Yên Thế là một biểu tượng của phong trào yêu nước, thể hiện tinh thần kiên cường của nhân dân Việt Nam chống lại ách thống trị của ngoại xâm. </li>
</ul>



<p><strong>Di sản:</strong></p>



<ul class="wp-block-list">
<li>Dù cuối cùng thất bại, Hoàng Hoa Thám vẫn được tôn vinh là một <a href="https://www.tichxua.com/cac-anh-hung-dan-toc-viet-nam-qua-cac-thoi-ky/">anh hùng dân tộc</a> và là biểu tượng của tinh thần yêu nước bất khuất.</li>



<li>Tên tuổi ông được đặt cho nhiều đường phố, trường học, và các địa danh khác trên khắp Việt Nam.</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">Đề Thám và những bí ẩn</h2>



<p>Nhiều sĩ phu như Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, Phạm Văn Ngôn, Lê Văn Luân, Nguyễn Đình Kiên… đã gặp gỡ Hoàng Hoa Thám xin phối hợp hành động. Hùm xám Yên Thế và nghĩa quân của ông đã nhiều phen làm cho thực dân Pháp phải kinh hồn bạt vía, người Pháp ở vùng này hai lần xin giảng hòa để được bình yên. Cũng như các cuộc khởi nghĩa chống Pháp trước năm 1930 có chung một quy luật “Bất bạo động, bạo động tắc tử”, phong trào Yên Thế bị dập tắt năm 1913. Nhưng, tên tuổi của cuộc khởi nghĩa Yên Thế và người anh hùng Hoàng Hoa Thám được nhắc mãi trong lịch sử: “Rừng Yên Thế khiến sài lang mất mật, sau nghe tên Đề Thám họ Hoàng Hoa…”.</p>



<p>Cho đến nay, cuộc đời của thủ lĩnh phong trào Yên Thế còn nhiều bí ẩn lịch sử. Các nhà nghiên cứu ví Hoàng Hoa Thám như nhân vật bước ra từ <a href="https://www.tichxua.com/truyen-co-tich-vua-trom/">truyện cổ tích</a>, với hơn 50 truyện kể dân gian về cuộc đời của <a href="https://www.tichxua.com/cau-chuyen-ve-chiec-binh-nut/">ông chủ</a> yếu là “ra đời kỳ lạ, chiến công phi thường, hóa thân (cái chết) thần kỳ” (Triệu Thị Linh &#8211; Hoàng Hoa Thám và những truyện kể dân gian, Tạp chí khoa học &#8211; Đại học Tân Trào, trang 99).</p>



<p>Các tư liệu lịch sử đều ghi Hoàng Hoa Thám sinh năm 1858 tại xã Dị Chế, huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên. Từ năm 1884 đến năm 1913, ông có nhiều bí danh khác nhau như Đề Dương, Đề Thám, Hùm xám Yên Thế, Hùm thiêng Yên Thế. Hai tác giả viết nhiều cuốn sách về cuộc khởi nghĩa Yên Thế sống cùng thời với Hoàng Hoa Thám là Phan Bội Châu và Ngô Tất Tố, nhưng ghi chép lại gốc gác và cái chết của Hoàng Hoa Thám cũng chưa được tường minh. Trong tác phẩm “Chân tướng quân” xuất bản năm 1917 của Phan Bội Châu ghi rằng: “mới sinh ra đã bị mất cha, không biết cha là ai, mẹ thì nghèo khổ, lưu lạc tới đây… làm con nuôi họ Hoàng” (trang 150). Tác phẩm “Lịch sử quân Đề Thám Yên Thế” (Ngô Tất Tố, Nhà in Nhật Nam Hà Nội, xuất bản 1935) viết: “Thám vốn họ Trương. Ông thân của Thám là một người làm ruộng rất nghèo ở vùng Yên Thế, mẹ là gì thì chưa rõ. Vợ chồng hiếm hoi chỉ có một người con gái, đến ngoài 40 mới sinh ra Thám” (trang 5).</p>



<p>Năm 2014, nhà nghiên cứu Khổng Đức Thiêm trong một bài viết công bố trên Tạp chí Xưa và Nay đã căn cứ vào Đại Nam thực lục chính biên và Gia phả họ Bùi (Thái Bình), Gia phả họ Đoàn ở Dị Chế, ghi rõ: “Trương Thận (cha Đề Thám) chỉ là biệt danh thủ lĩnh <a href="https://www.tichxua.com/truyen-co-tich-tri-khon-cua-ta-day/">nông dân</a> nổi lên chống lại nhà Nguyễn, tên chính là Đoàn Danh Lại, người làng Dị Chế, huyện Tiên Lữ, Hưng Yên, bị anh em Bùi Duy Kỳ bắt giết đem nộp triều đình vào tháng 9 năm Bính Thân, Minh Mệnh 17 (1836)” (theo Hoàng Hoa Thám 1836-1913, NXB Tri thức, 2014). Cũng theo nhà nghiên cứu Khổng Đức Thiêm, Đoàn Danh Lại mất lúc này hai con của ông còn nhỏ, con lớn là Đoàn Văn Lễ (sau đổi tên là Trương Văn Leo) và con thứ là Đoàn Văn Nghĩa (sau gọi là Giai Thiêm) mới mấy tháng tuổi, được người chú bế lánh nạn sang Sơn Tây rồi lưu lạc về vùng Yên Thế. Giai Thiêm về sau trở thành con nuôi của gia đình Cai tổng Thân Bá Nghị, Thân Bá Thức; được nuôi dưỡng và tiếp tục rèn luyện chí khí và sau này trở thành người anh hùng dân tộc, thủ lĩnh của khởi nghĩa Yên Thế.</p>



<p>Trong cuốn <a href="https://www.tichxua.com/tom-tat-cac-thoi-ky-lich-su-viet-nam/">Lịch sử Việt Nam</a> – Tập 6, của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam &#8211; Viện Sử học, NXB Khoa học xã hội 2017 do Võ Kim Cương chủ biên trang 328, 329 ghi: “Hoàng Hoa Thám tên thật là Trương Văn Thám, còn gọi là Đề Thám hay Hùm thiêng Yên Thế, sinh năm 1858, mất ngày 10/2/1913, là người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Yên Thế chống Pháp (1885 &#8211; 1913). Hoàng Hoa Thám hồi nhỏ tên là Trương Văn Nghĩa, quê ở làng Dị Chế, huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên; sau đó di cư lên Sơn Tây (Hà Nội), rồi đến Yên Thế (Bắc Giang). Cha là Trương Văn Thận và mẹ là Lương Thị Minh. Sinh thời, cha mẹ ông đều là những người rất trọng nghĩa khí; cả hai đều gia nhập cuộc khởi nghĩa của Nguyễn Văn Nhàn, Nùng Văn Vân ở Sơn Tây”. Như vậy ông Trương Văn Thận, cha của Hoàng Hoa Thám tham gia cuộc khởi nghĩa của Nùng Văn Vân năm 1833 chống lại triều đình vua Minh Mạng và bị dập tắt năm 1835 và ông Thận cũng bị giết năm 1836 là có cơ sở. Tuy nhiên lịch sử cũng công nhận rằng ông Hoàng Hoa Thám sinh năm 1858, tức là hơn 20 năm sau khi bố mất, mới được sinh ra!? Một câu hỏi lớn dành cho các nhà nghiên cứu lịch sử.</p>



<p>Cho đến nay, Hoàng Hoa Thám vẫn còn nhiều điều bí ẩn về xuất thân cũng như cái chết của ông. Chỉ biết rằng trong tâm thức người dân Việt Nam, ông được đánh giá là một thủ lĩnh quân sự tài ba trong công cuộc chống ngoại xâm.</p>
<p>The post <a href="https://www.tichxua.com/tieu-su-hoang-hoa-tham-de-tham/">Tiểu sử Hoàng Hoa Thám &#8211; Đề Thám</a> appeared first on <a href="https://www.tichxua.com">Tích Xưa</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Đại tướng Võ Nguyên Giáp</title>
		<link>https://www.tichxua.com/dai-tuong-vo-nguyen-giap/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Tích Xưa]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 28 Oct 2025 15:02:48 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Lịch sử]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.tichxua.com/?p=636</guid>

					<description><![CDATA[<p>Đại tướng Võ Nguyên Giáp (1911-2013) là một danh tướng Việt Nam, "người Anh cả" của Quân đội Nhân dân Việt Nam, nổi tiếng là một trong những thiên tài quân sự vĩ đại nhất của thế kỷ 20. </p>
<p>The post <a href="https://www.tichxua.com/dai-tuong-vo-nguyen-giap/">Đại tướng Võ Nguyên Giáp</a> appeared first on <a href="https://www.tichxua.com">Tích Xưa</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[
<p>Đại tướng Võ Nguyên Giáp (1911-2013) là một danh tướng <a href="https://www.tichxua.com/tai-sao-ung-ho-cuba/">Việt Nam</a>, &#8220;người Anh cả&#8221; của Quân đội Nhân dân Việt Nam, nổi tiếng là một trong những thiên tài quân sự vĩ đại nhất của thế kỷ 20. Ông là Đại tướng đầu tiên của Việt Nam, giữ chức Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam suốt 32 năm, đã chỉ huy nhiều chiến dịch lớn và có công lao to lớn trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.</p>



<p><strong>Tiểu sử và sự nghiệp</strong></p>



<ul class="wp-block-list">
<li><strong>Tên khai sinh</strong>: Võ Giáp, sinh ngày 25 tháng 8 năm 1911 tại xã Lộc Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình. </li>



<li><strong>Hoạt động cách mạng</strong>: Tham gia phong trào yêu nước từ rất sớm, là một trong những người sáng lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, tiền thân của Quân đội Nhân dân Việt Nam. </li>



<li><strong>Chức vụ</strong>:
<ul class="wp-block-list">
<li>Đại tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam (phong năm 1948). </li>



<li>Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam (1946-1980). </li>



<li>Bí thư Quân ủy Trung ương (1946-1978). </li>



<li>Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng (1955-1980). </li>



<li>Đại biểu Quốc hội các khóa I-VII. </li>
</ul>
</li>



<li><strong>Chiến công nổi bật</strong>:
<ul class="wp-block-list">
<li>Chỉ huy và giành chiến thắng vang dội trong nhiều chiến dịch lớn như Điện Biên Phủ (1954) và chiến dịch <a href="https://www.tichxua.com/tieu-su-chu-tich-ho-chi-minh/">Hồ Chí Minh</a> (1975). </li>



<li>Được mệnh danh là &#8220;vị tướng của nhân dân&#8221; và là một danh tướng được thế giới công nhận. </li>
</ul>
</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">Đại tướng và chiến dịch Điện Biên Phủ</h2>



<p>Ngày 5.1.1954, Đại tướng Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp từ Việt Bắc lên đường tới mặt trận Điện Biên Phủ. Khi chia tay, Chủ tịch Hồ Chí Minh nói với ông: &#8220;Tổng tư lệnh mặt trận, &#8220;Tướng quân tại ngoại&#8221;! Trao cho chú toàn quyền. Có vấn đề gì khó khăn, bàn thống nhất trong Đảng ủy, thống nhất với cố vấn thì cứ quyết định, rồi báo cáo sau&#8230;&#8221;. &#8220;Trận này rất quan trọng, phải đánh cho thắng. Chắc thắng mới đánh, không chắc thắng không đánh&#8221;. Không phụ lòng tin đó, Đại tướng Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao phó.</p>



<p>Có câu chuyện kể rằng khi một học giả nước ngoài nêu câu hỏi: &#8220;Tại sao một nhà giáo về sử học, về luật pháp, được Pháp đào tạo, không qua một trường quân sự nào lại là Tổng tư lệnh lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam, đánh thắng nhiều kẻ thù xâm lược?&#8221;, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã trả lời: &#8220;Câu hỏi này xin hỏi lại Chủ tịch Hồ Chí Minh&#8221;.&nbsp;</p>



<p>Câu trả lời đó đã nói lên nhiều điều nhưng lại làm nảy sinh thêm một câu hỏi: Tại sao Chủ tịch Hồ Chí Minh khi cần lựa chọn một &#8220;võ tướng&#8221;, lại giao trách nhiệm &#8220;cầm quân&#8221; cho một nhà sử học, một nhà văn hóa? Câu trả lời còn bỏ ngỏ, song lịch sử đã cho thấy rằng sự lựa chọn của Chủ tịch Hồ Chí Minh là hoàn toàn xác đáng.</p>



<p>Cuốn&nbsp;<em>Đại tướng Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp Đại tướng của nhân dân của hòa bình&nbsp;</em>cho biết Thủ tướng Ấn Độ Chandra Shekhar nói về Đại tướng Võ Nguyên Giáp thế nào. Theo đó, ông cho rằng: &#8220;Là học trò và bạn chiến đấu của Hồ Chí Minh, Đại tướng đã thể hiện tài năng chiến thuật, sự táo bạo và sáng tạo tuyệt vời. Các chiến dịch do ngài chỉ huy đã trở thành kinh điển, được các nhà quân sự cũng như các học giả nghiên cứu&#8221;.</p>



<p>Cũng theo Thủ tướng Ấn Độ Chandra Shekhar: &#8220;Chiến thắng mà ngài giành được ở Điện Biên Phủ chống lại những thế lực mạnh hơn mình gấp nhiều lần đã tạo ra bước ngoặt trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân. Mỗi khi người ta ca ngợi những hành động quả cảm và chủ nghĩa anh hùng thì Điện Biên Phủ và Đại tướng Võ Nguyên Giáp sẽ được nhắc đến&#8221;.</p>



<p>Trả lời phỏng vấn trong bộ phim tài liệu truyền hình dài tập về cuộc chiến tranh 30 năm ở Đông Dương&nbsp;<em>Apokalyse Vietnam</em>&nbsp;của Đài&nbsp;<em>Phát thanh và Truyền hình Trung Đức</em>&nbsp;(MDR), Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã giải thích cho điều này: &#8220;Cuối cùng thì chúng tôi đã chiến thắng, đạt được điều mà thế giới cho rằng không thể. Chúng tôi chiến thắng vì chúng tôi đã đứng ở phía của chân lý, vì người dân chúng tôi đã tâm niệm câu nói của Hồ Chí Minh: &#8220;Không có gì quý hơn <a href="https://www.tichxua.com/thoi-ky-nha-tien-ly-va-nha-trieu-544-602/">độc lập</a> tự do&#8221; và cuối cùng thì chúng tôi cũng chiến thắng là nhờ vào học thuyết quân sự độc nhất vô nhị về chiến tranh nhân dân của chúng tôi&#8221;.</p>



<p></p>
<p>The post <a href="https://www.tichxua.com/dai-tuong-vo-nguyen-giap/">Đại tướng Võ Nguyên Giáp</a> appeared first on <a href="https://www.tichxua.com">Tích Xưa</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
